ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin mevduat faiz gelirleri üzerinden yapılan tevkifatın muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. Tevkifat tutarlarının 830 Bütçe Giderleri Hesabında kaydedilmesi, bütçe giderlerinin olduğundan yüksek görünmesine yol açmıştır. Yönetmelik gereği, tevkifatların yalnızca 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

BULGU: Mevduat Faiz Geliri Üzerinden Yapılan Tevkifatın Bütçe Gideri Olarak Kaydedilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdare adına tahakkuk eden faiz gelirlerinden yapılan tevkifatın muhasebeleştirme işleminin hatalı yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 No.lu Banka Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde; muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının bu hesaba, tevkifat tutarlarının 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmının 600
Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181 Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedileceği, banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç ve 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne göre, kamu idarelerinin banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının brüt olarak 600 Gelirler Hesabına, tahakkuk eden faiz geliri üzerinden yapılan tevkifat tutarının 630 Giderler Hesabına ve banka hesabına aktarılan faiz ise 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare adına tahakkuk eden faiz gelirlerinin brüt tutarlar üzerinden 600 Gelirler Hesabına, faiz geliri üzerinden yapılan tevkifat tutarlarının 630 Giderler Hesabına ve banka hesaplarına yatan net tutarların ise 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedildiği, ancak faiz gelirleri üzerinden yapılan tevkifat tutarlarının 830 Bütçe Giderleri Hesabında yönetmelik hükümlerine aykırı olarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Bu durumda, İdare banka hesaplarına ilişkin faiz gelirleri üzerinden yapılan tevkifat tutarlarının bütçe gideri olarak muhasebeleştirilmesi, 830 Bütçe Giderleri Hesabının dönem sonu mali tablolarda olması gerekenden yüksek görünmesine neden olmuştur.
Kamu idaresi cevabında, tevkifat yapılan faiz giderlerinin bütçeye gider kaydedilmemesi durumunda bütçe giderleri kesin hesap cetveli, mizan cetveli ve kapanış kayıtlarında hata oluşacağı belirtilmişse de Yönetmelik hükümleri gereği 830 Bütçe Giderleri ve 835 Bütçe Giderleri Yansıtma Hesabının kullanılmaması gerekmektedir.
Sonuç olarak, İdare banka hesaplarına ilişkin faiz gelirleri üzerinden yapılan tevkifat tutarlarının bütçe giderleri ile ilişkilendirilmeksizin sadece 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.