| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi, Vilayetler Birliği ve Orta Anadolu Kalkınma Ajansı’na aktarılması gereken katılım paylarını 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı yerine doğrudan 630-Giderler Hesabı’na kaydetmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırıdır ve 2022 mali tablolarını düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. 2023 yılında ise doğru muhasebe kayıtlarına başlanacağı belirtilmiştir. |
BULGU: Kamu İdareleri Payları Hesabının Kullanılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdare tarafından, Vilayetler Birliği ve Orta Anadolu Kalkınma Ajansına aktarılması gereken katılım paylarının 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmeksizin doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının niteliğini düzenleyen 276’ncı maddesinde bu hesabın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı, aynı yönetmeliğin 277’nci maddesinde; bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği, bu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların ise 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği, hususları düzenlenmiştir.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un “Gelirler Ve Yönetilecek Fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinin d bendinde; il özel idareleri için bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere, cari yıl bütçesinden yüzde %1 oranında aktarılacak pay ajansın gelirleri arasında sayılmıştır.
Vilayetler Birliği Ana Tüzüğü’nün 24’üncü maddesinde; birlik üyelerinin, en son kesinleşmiş bütçelerinin %1’ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe ödeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 2022 yılında Orta Anadolu Kalkınma Ajansı ve Vilayetler Birliğine 1.908.175,99 TL tutarında pay aktarıldığı ancak aktarılan bu payların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına kaydedilmeden doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedilerek giderleştirildiği görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 363-Kamu İdare Paylarını Hesabının niteliğini düzenleyen 276’ncı Maddesine istinaden idarenin 2023 yılında ilgili payları anılan yönetmelik hükümleri doğrultusunda 363- Kamu İdare Payları Hesabında muhasebe kayıtlarının olması gereken hesap bazında işlemlere başlanıldığı ilgili mevzuat hükümlerine göre yapılmakta olduğu belirtilmiştir. Ancak idare tarafından gerçekleştirilen söz konusu işlemlerin 2022 yılı mali tablolarını düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, idarenin Kalkınma Ajansı ve Vilayetler Birliğine aktarılan bu paylara ilişkin muhasebe kayıtlarının yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.