| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırma projeleri için öngörülen ek bütçe sınırı, proje bütçesinin %50’si iken, bazı projelerde bu oran aşılmıştır. Yönetmelik gereği ek bütçe verilmesi durumunda %50 sınırına uyulması gerektiği vurgulanmakta, COVID-19 ve döviz dalgalanmalarının gerekçe gösterilmesiyle bu sınırın aşılamayacağı belirtilmektedir. |
BULGU: Bilimsel Araştırma Projeleri İçin Öngörülen Ek Bütçe Sınırının Aşılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırma projeleri için verilecek ek bütçenin, proje bütçesinin en fazla %50’si kadar olması gerekirken bazı bilimsel projelerin ek bütçesinin bu oranın üzerinde gerçekleştiği tespit edilmiştir.
Yükseköğretim kurumlarında yürütülen bilimsel araştırma proje tekliflerinin değerlendirilmesi, kabulü, desteklenmesi, bunlara ilişkin hizmetlerin yürütülmesi, izlenmesi, sonuçlarının değerlendirilmesi, kamuoyuna duyurulması ve ilgili usul ve esaslar ile diğer hususlar, Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında yürütülmektedir. Adı geçen Yönetmelik’in “Proje süresi ve bütçesi” başlıklı 9’uncu maddesi gereğince bilimsel araştırma projeleri için verilebilecek ek bütçe proje bütçesinin en fazla %50’si kadar olabilir. Ancak aşağıdaki Tablo 5’te belirtilen bilimsel araştırma projeleri için verilen ek bütçenin, ilgili proje bütçesinin %50 oranını geçtiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, COVID 19 ve döviz kurlarında meydana gelen dalgalanmalar nedeniyle fiyat farklılıklarının oluştuğunu, projelerin devamlılığı ve sonuçlandırılması için proje yürütücüsünün talebi doğrultusunda Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyon kararı ile ek bütçe sınırının aşılmak zorunda kalındığını belirtmişlerse de Yönetmelik’in ilgili maddesi gereği ek bütçe için ön görülen sınır değerin Komisyon Kararları ile aşılması mümkün görülmemektedir.
Sonuç olarak bilimsel araştırma projelerinin bütçelerinin, ek bütçe gerekliliği de göz önünde bulundurularak belirlenmesi, ek bütçe verilmesi durumunda ise %50 sınırına uyulması gerekmektedir.
Tablo 5:Ek Bütçe Oranı Yüzde 50’yi Geçen Bilimsel Araştırma Projeleri
| Projenin adı | Birimi | Bütçesi (TL) | Ek bütçesi (TL) | Artış oranı (%) |
| Ayvalık Adaları Tabiat Parkı koralijen komünite yapıları ve izleme altyapısının kurulması | Su Bilimleri Fakültesi | 59.852,96 | 40.000,00 | 67 |
| Topolojik Mikroaygıtlarda Kuantum Optik Spin Değişimi | Fen Fakültesi | 179.304,00 | 116.780,00 | 65 |
| Elektronik transport mekanizmalarının incelenmesi | Fen Fakültesi | 24.964,88 | 47.133,47 | 188 |
| Efektif diyabet tedavisinin bilişsel fonksiyonlar incelenmesi | İstanbul Tıp Fakültesi | 9.408,00 | 12.234,00 | 130 |
| COVID19 hastalarında lokalize ve sistemik inflamatuar yanıtın karakterize edilmesi | İstanbul Tıp Fakültesi | 28.760,84 | 21.600,00 | 75 |
| Marmara Denizi Pelajik Balıklarının Beslenme Ekolojisi | Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü |
228.687,00 | 278.232,00 | 121 |
| Kredi Kartı ve Banka Kartı Kullanımını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi | İktisat Fakültesi | 34.999,82 | 20.002,00 | 57 |
| Türk Fındık Corylus avellana L Çeşitlerinde Mikropropagasyon ve Agrobacterium spp ile İnfeksiyon Çalışmaları | Fen Fakültesi | 25.000,00 | 24.999,52 | 99,9 |
| Antidiyabetik İlaç Metforminin Schizosaccharomyces Pombe’de Gen Anlatım Profili Üzerine Etkisi | Fen Fakültesi | 25.000,00 | 18.000,00 | 72 |
| Dijital Asistanların Müşteri Memnuniyeti Üzerindeki Etkisi | İktisat Fakültesi | 19.751,08 | 17.700,00 | 89 |
| Nigella sativa Linn tohumunun Legionella pneumophila üzerine antibakteriyel etkisinin belirlenmesi | Fen Fakültesi | 25.719,89 | 21.000,00 | 81 |
| Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’nda İlaç Kalıntılarının Belirlenmesi | Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü |
209.291,86 | 191.776,00 | 92 |