ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılan giderlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı’nda izlendiği tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe kayıtlarının doğru veri üretmemesine ve kurum gelir tablosunun gerçek durumu yansıtmamasına yol açmıştır. 2023 yılında ise hizmet alımlarının 740 Hesapta izleneceği belirtilmiştir.

BULGU: Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının Kullanılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen hizmetler için yapılan giderlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine doğrudan üretimle ilişkilendirilemeyen yönetimsel faaliyetler için kullanılması gereken 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlendiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 496’ncı maddesinde; bu hesabın, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 517’nci maddesinde ise; bu hesabın, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
Anılan Yönetmelik’in “Gelir Tablosu Hesaplarına İlişkin İşlemler” başlıklı Onuncu Bölümünde de, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerini tasnifli bir şekilde izlemesi ve dönemin kesin sonuçlarını belirlemesi için kullanacağı gelir tablosu hesapları düzenlenmiştir. Bu bölümde, yılsonunda 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ve 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarılmasına ilişkin hesap kayıtları yer almaktadır.
Döner Sermaye İşletmesi tarafından üretilen hizmetlere ilişkin yapılan giderlerin 740- Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Denetimlerde hizmet üretimine ilişkin 2022 yılı içerisinde gerçekleştirilen 1.526.621,44 TL’lik mal ve hizmet alımının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından 2023 yılı içerisinde üretilen hizmetlere ilişkin yapılan mal ve hizmet alımlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak; yukarıda belirtilen muhasebe kaydı nedeniyle, Kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yılsonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamıştır.