İdareye Ait Taşınmazların Rayiç Tespit Çalışmalarının Halen Tamamlanmaması ve Taşınmaz İşlemlerinin Yürütülmesinde Görevli Birimin İş ve İşlemlerinde Eksiklikler Bulunması (Sayıştay)

BULGU: İdareye Ait Taşınmazların Rayiç Tespit Çalışmalarının Halen Tamamlanmaması ve Taşınmaz İşlemlerinin Yürütülmesinde Görevli Birimin İş ve İşlemlerinde Eksiklikler Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin taşınmazları ve taşınmaz işlemleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde taşınmazların kaydına dair formların ilgili birimlerce tutulmadığı, taşınmazların bir kısmının halen emlak vergi değeri ile kayıtlarda tutulduğu ve taşınmazlara yönelik dosyalama işleminin tesis edilmediği görülmüştür.
Taşınmazların kaydına dair formların ilgili birimlerce tutulmaması ve dosyalama işleminin yapılmaması
Üniversitenin taşınmaz işlemleri incelendiğinde, taşınmazların kaydına dair formların ilgili birimlerce tutulmadığı ve taşınmazlara yönelik dosyalama işleminin tesis edilmediği görülmüştür.
02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu,
Anılan Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olduğu, taşınmazların tapuda kayıtlı olan, tapuda kayıtlı olmayan, orta malı ve genel hizmet alanları olarak dörde ayrıldığı, kategorilerine göre taşınmazların hangi bedel üzerinden kayıtlara alınacağının belirlendiği, kayıt işlemlerinin taşınmaz giriş ve çıkış kayıtlarının tutulması ve ilgili cetvellere kaydedilmesi süreçlerini kapsadığını, taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin belirtilen usul ve esaslara göre, idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı,
“Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar” başlıklı 6’ncı maddesinde, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli birim ve personelin, yapılan kayıt ve işlemlerden dolayı harcama yetkililerine karşı sorumlu olduğu, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatı gereğince harcama yetkilisi adına hazırlayacakları Ek 1’deki Kayıt Planına göre oluşturulan formları en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine göndermekle yükümlü olduğu,
“Kayıt şekli” başlıklı 7’nci maddesinde, kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formların taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderileceği, mali hizmetler birimince bu formların konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı,
“Dosyalama” başlıklı 8’inci maddesinde ise, kamu idarelerince bu Yönetmeliğin 7’nci maddesine göre kaydedilen her taşınmaz için taşınmaz ile aynı numarayı taşıyan ve madde metninde sayılan belgeleri içeren birer dosya düzenleneceği,
hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydıyla görevli birimlerince taşınmazlar tasnif edilerek Yönetmelik ekindeki formlara belirlenen bedeller ile kayıt edileceği, bu formların taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak amacıyla mali hizmetler birimine gönderileceği, mali hizmetler birimince bu formların konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulacağı ve her taşınmaz için taşınmaz ile aynı numarayı taşıyan ve madde metninde sayılan belgeleri içeren birer dosya düzenleneceği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Kırklareli Üniversitesinin taşınmazları kayda almakla sorumlu biriminin Yönetmelik ekinde yer alan formları tutmadığı ve bu formlara dayanılarak her bir taşınmaz için dosyalama işlemini yapmadığı dolayısıyla İdarenin mali hizmetlerle ilgilenen birimi olan Strateji Daire Başkanlığı tarafından taşınmaz icmal formlarının düzenlenemediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, taşınmazların kaydına dair formların tutulması ve dosyalama işlemlerinin yapılmasının sağlanabilmesi için 31.05.2023 tarih ve E-87263645-869-87150 sayılı yazı ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının bilgilendirildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, ilgili birimlerce söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda ivedilikle gerekli iş ve işlemlerin yapılması gerekmektedir.
Bazı taşınmazların halen emlak vergisi değerleri üzerinden kayıtlarda yer alması
Üniversite üzerine kayıtlı taşınmazların halen emlak vergi değerleriyle kayıtlarda yer aldığı ve rayiç tespit çalışmalarının tamamlanmadığı görülmüştür.
02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde, Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı ve Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu idarelerinin taşınmazlarının kaydına ait çalışmaların 31.12.2017 tarihine kadar tamamlaması gerektiği, bu tarihe kadar taşınmazların bulunabiliyorsa maliyet bedeliyle kayıtlara alınacağı, bulunamıyorsa 31.12.2017 tarihine kadar öncelikle emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı ve bu süre zarfı içerisinde rayiç bedelle ilgili çalışma yapılıp rayiçlerinin bulunması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, İdarenin bazı taşınmazlarının halen rayiç tespit çalışmalarının yapılmadığı dolayısıyla bu taşınmazların muhasebe kayıtlarında emlak vergi değerleri ile yer aldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, muhasebe kayıtlarında emlak vergisi değeri ile kayıtlı bulunan taşınmazların rayiç bedelle kayıtlarda yer almasını sağlamak amacıyla ilgili çalışmalarının yapılmasının sağlanacağı ve bu yönde 31.05.2023 tarih ve E-87263645-869-87150 sayılı yazı ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına gerekli bilgilendirme işleminin yapıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda ivedilikle gerekli iş ve işlemlerin yapılması ve taşınmazların mevzuata uygun olarak kayıtlarda görünmesine imkân sağlanması gerekmektedir.