| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversiteye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtları hatalı takip edilmiştir. Bilanço hesapları arasında denkliğin sağlanmadığı ve ilgili yönetmeliklere uygun kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir. Başkanlık, muhasebe işlemlerinde gerekli düzeltmeleri yaparak hesaplar arasında denkliğin sağlanacağını belirtmiştir. Alt detay hesap kodlarının kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Tahsisli Taşınmazların Muhasebe Kaydının Hatalı Takip Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Maddi duran varlıklara ilişkin kayıtların incelenmesi sonucunda; Başkanlığa tahsis edilen arsa ve araziler ile binalara ilişkin muhasebe kayıtlarının bilanço hesapları itibariyle hatalı takip edildiği ve hesaplar arasında denkliğin sağlanmadığı görülmüştür.
tarih ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “250 Arazi ve Arsalar Hesabı”nın işleyişini düzenleyen 172’nci maddesinde; tahsise konu edilen arazi ve arsaların, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabı’na borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “252 Binalar Hesabı”nın işleyişini düzenleyen 176’ncı maddesinde ise tahsise konu edilen binalar tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden anılan hesaba borç, 500 Net Değer Hesabı’na alacak kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabı’na borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Ortak Detaylı Hesap Planı incelendiğinde kamu idaresince tahsis işlemlerine ilişkin 250.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar, 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar, 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar, 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar alt detay muhasebe kodları ihdas edilmiştir. Alt detay hesap kodlarının eş anlı çalışacak olması nedeniyle hesaplar arasında da denkliğin sağlanması gerekmektedir.
Tablo 3: Tahsis İşlemine İlişkin Yapılan Toplam Kayıtlar
| Alt Detay Hesap Kodu | Toplam Tutar (TL) |
| 250.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar | 1.012.311.394,75 |
| 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar | 142.146.868,50 |
| 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar | 1.257.681.208,22 |
Yapılan inceleme sonucunda taşınmaz tahsis işlemlerinin muhasebe kayıtlarına ilişkin olarak Ortak Detaylı Hesap Planına göre taşınmaz tahsis işlemlerinin yansıtıldığı 250.03 ve 252.03 no.lu hesapların bakiye toplamlarının 500.12 no.lu hesabın bakiye toplamına eşit olacak şekilde muhasebeye yansıtılmadığı görülmüştür.
Başkanlık, tahsisli taşınmazların muhasebe işlemlerinde gerekli düzeltme işlemlerini yaparak hesaplar arasında denkliğin sağlanacağını ifade etmiştir.
Sonuç itibariyle tahsisli taşınmazların muhasebe işlemlerine ilişkin olarak gerekli düzeltici işlemler ile kullanılması gereken alt detay hesap kodlarının kullanılarak hesaplar arası denkliğin sağlanması gerekmektedir.