ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Özel Bütçeli İdare Bölge Müdürlükleri tarafından 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına yapılan kayıtların dönemsellik ilkesine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Ancak, bu hatalı uygulamanın 2023 yılında düzeltildiği görülmüştür. Sonuç olarak, depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesine uygun olarak yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına Yapılan Kayıt ve İşlemlerde Dönemsellik İlkesine Uyulmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Bölge Müdürlükleri tarafından 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına yapılan kayıtların dönemsellik ilkesine uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ve 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 256’ncı ve 330’uncu maddelerine göre, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıl içinde iade edilecek olanların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında; bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanların ise, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesine göre ise, depozito ve teminat olarak tahsil edilen tutarlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanlar 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilmelidir. 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen faaliyet dönemi içinde iade edilecek depozito ve teminatların, dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ise alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, bir yıldan fazla süreli alınan depozito ve teminatların 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına; vadesi 1 yılın altına düşenlerin ise 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydının yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Bölge Müdürlükleri tarafından alınan ve hakedişlerden kesilen teminatların büyük bir kısmının dönemsellik ilkesine aykırı olarak 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği tespit edilmişse de, söz konusu hatalı uygulamanın 2023 yılında düzeltildiği görülmüştür.
Sonuç olarak, alınan depozito ve teminatların dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebe kayıtlarının yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.