ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Orman Genel Müdürlüğü’nün muhasebe birimi ile İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı arasında tahsil edilemeyen izin ve irtifak alacak tutarları konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Bu sorunun, ORBİS E-İzin Modülü ve Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi’nin entegrasyonu ile çözüleceği belirtilmiş, uyumsuzluğun giderilerek mali tabloların doğruluğunun sağlanması gerektiği vurgulanmıştır.

BULGU: Tahsil Edilemeyen İzin ve İrtifak Alacak Tutarları Konusunda Birimler Arasında Uyuşmazlık Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Orman Genel Müdürlüğü muhasebe biriminin kayıtları ile İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı kayıtları arasında izin ve irtifak alacaklarının tahsilat tutarları konusunda uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.
6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16, 17 ve 18’inci maddelerine göre orman sayılan alanlarda izinler verilmekte ve bunların karşılığında gelir elde edilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Sistemi” başlıklı 49’uncu maddesinin birinci fıkrasında muhasebe sisteminin; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulup yürütüleceği belirtilmiştir. Bunun devamında ise, kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı ifade edilmektedir.
Orman sayılan alanlarda verilecek izinlere ait iş ve işlemleri yürütme görevi İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığınca yerine getirilmektedir. Mevcut mali sisteme göre bu tür alacakların öncelikle ilgili birim tarafından belirlenmesi, belirlenen bu alacağın muhasebe birimlerince tahakkukunun sağlanması ve bu alacaklar konusunda birimlerin kayıtlarının tutarlı olması gerekmektedir.
Ancak, OGM tarafından izin verilen yerlere ilişkin olarak İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığının tahsil edilemeyen alacak tutarları muhasebe biriminin kayıtlarıyla uyuşmamakta olup, aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 7: Tahsil Edilemeyen İzin ve İrtifak Alacak Tutarları

Sıra
No
Bölge Müdürlüğü Muhasebe Kayıtlarına Göre Tahsil Edilemeyen Alacak Tutarı (a) İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı Kayıtlarına Göre Tahsil Edilemeyen Alacak Tutarı (b) Tahsil Edilemeyen Alacak Tutarları Farkı (TL) (a-b)
1 Hatay 6.782.762,81 1.640.348,45 5.142.414,36

Kamu idaresince gönderilen cevap yazısında; izin ve irtifak alacaklarının tahsilat tutarları konusunda muhasebe birimi ile İzin ve İrtifak birimi arasında ortaya çıkan uyuşmazlığın nedenleri açıklanarak, bu sorunun ORBİS E-İzin Modülünün etkin olarak kullanılması ve Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi ile entegre edilmesi suretiyle çözüleceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Kurum bulguda bahsedilen sorunu kabul etmektedir. İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı ile muhasebe birimi arasında izin verilen yerlere ilişkin tahsil edilemeyen alacak tutarları konusundaki uyumsuzluğun giderilerek kurumun mali tablolarının doğru, güvenilir ve gerçeğe uygun bilgi üretmesinin sağlanması gerekmektedir.