| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, özel bütçeli idarelerin hurdaya ayırma işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtları yapılmamıştır. 1.755 adet demirbaş ve teçhizatın hurdaya ayrılması işlemleri, gerekli kayıtların eksikliği nedeniyle bilançoda izlenememekte ve 25 Maddi Duran Varlık hesap grubunda 1.674.954,03 TL fazla, 29 Diğer Duran Varlıklar hesap grubunda ise aynı tutarda eksik kayıt bulunmaktadır. |
BULGU: Hurdaya Ayırma İşlemlerine Ait Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kullanım olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların hurdaya ayırma işlemlerinde 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı ile 299 Birikmiş amortismanlar hesabına gerekli kayıtların yapılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı başlıklı 214’üncü maddesinde; Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Yönetmeliğin ilgili hesabın işleyişine ilişkin 215’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; kullanım olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının da 257 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabına borç, 299 Birikmiş amortismanlar hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, hurdaya ayırma işlemlerinde kullanım olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294 Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının da 257 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabına borç, 299 Birikmiş amortismanlar hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Kurumun uygulamasında ise 1755 adet demirbaş ve teçhizatın hurdaya ayrılması işlemlerinde yapılması gereken muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve bu nedenle hurdaya ayrılan maddi duran varlıkların bilançoda izlenemediği tespit edilmiştir. Hurdaya ayırma işlemlerinin muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle 25 Maddi Duran Varlık hesap grubunda 1.674.954,03 TL fazla, 29 Diğer Duran Varlıklar hesap grubunda 1.674.954,03 TL tutarında eksik kayıt yer almaktadır.
2022 yılında yapılan taşınır envanter çalışması ile tespit edilen 1.755 adet demirbaş ve teçhizatın hurdaya ayrılması işlemlerinin kapanış işlemlerine yetişmediği ve sistemsel bir sorundan dolayı yevmiye kayıtlarının yapılamadığı kamu idaresince belirtilmiş olup, sorunun çözülmesini müteakip ilgili kayıtların yapılacağı ifade edilse de, hurdaya ayrılan varlıklara ilişkin tutar 2022 yılı bilançosunda yer almamaktadır.
Hurdaya ayırma işlemlerinin ilgili hesaplarda muhasebeleştirilerek mali tablolarda tam ve gerçek değerleri ile yer alması sağlanmalıdır.