| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenen tüketim malzemelerinin çıkış kayıtları düzenli yapılmamış, bu durum mali tablolarla taşınır mal yönetim cetveli arasında tutarsızlıklara yol açmıştır. İdare, mevzuata uygun kayıtların yapılmadığı için gerçek bilgi elde edilemediğini belirtmiş ve gerekli bilgilendirmeleri yapmıştır. Doğru kayıtların üç aylık dönemlerde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabında İzlenen Tüketim Malzemelerinin Çıkış Kayıtlarının Düzenli Yapılmaması, Bu Durumun Mali Tabloya Yansıması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdarede 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenen tüketim malzemelerinden kullanılmış ve tüketilmiş olanlarının çıkış kayıtlarının düzenli olarak yapılmadığı, taşınır mal yönetim hesabı cetveli ile bilançodaki ilk madde ve malzeme tutarlarının birbiriyle eşit olmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin, Stoklar hesap grubuna ilişkin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 86’ncı maddesinin altıncı fıkrası gereğince, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenen tüketim malzemelerinden kullanılmış olanların, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerde üç aylık dönemler itibarıyla, diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede taşınır işlem fişlerindeki çıkışları gösteren onaylı bir liste ile en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebeleştirilmesi zorunlu tutulmuştur.
Anılan Yönetmelik’in 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı 87’nci maddesinde; İlk Madde ve Malzeme Hesabının kamu idarelerince üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemeleri ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 44’üncü maddesine istinaden tanzim edilen Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinin 2’nci bendi ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 86’ncı ve 87’nci maddesi gereğince; 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlenen tüketim malzemelerinden kullanılmış veya tüketilmiş olanların çıkış kaydına ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin üç aylık dönemler itibarıyla yapılması gerekirken İdarede çıkışların düzenli olarak yapılmadığı, taşınır mal yönetim hesabı cetveli ile mali tabloda düzenlenen tutarlar arasında fark oluştuğu; sayım sonucu tespit edilen fiili tutarın kayıtlı tutardan daha az olduğu görülmüştür. Bu tutar mali tabloda 1.638.495.170,45 TL iken, taşınır cetvellerinde yer alan tutar 1.637.933.010,59 TL’dir.
İdare, bulgu konusu hatalı uygulamanın düzeltilmesi için tüm merkez ve merkez dışı harcama birimlerine yazı yazılarak gerekli bilgilendirmenin yapıldığını bildirmiştir.
Söz konusu hesap çıkış kayıtlarının, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılmaması sebebiyle 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı dolayısıyla mali tablolar ile fiili durum hakkında gerçek bilgi elde edilmemektedir. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının gerçek durumu yansıtması ve mevzuata uygunluğun sağlanması açısından üç aylık sürelerde, tüketilen malzemelere ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması, kaydi tutar ile taşınır mal yönetim cetvelinde düzenlenen fiili durumun denkliğinin sağlanması gerekmektedir.