ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Bakanlığa bağlı bazı il müdürlükleri adına açılan banka hesaplarının bir kısmının Bakanlıkça Sayıştaya bildirilmediği ve bu hesaplardaki bakiyelerin muhasebe kayıtlarıyla uyuşmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu idaresinin mali durumunun doğru yansıtılması için gerekli kayıt sisteminin oluşturulmadığını göstermektedir. Bakanlık, eksikliklerin giderilmesi için il müdürlüklerine yazılı talimat vermiştir.

BULGU: Harcama Birimlerince Açılan ve Bakanlığa Bildirilmeyen Banka Hesaplarının Olması ve Bu Hesapların Eksik Muhasebeleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlığa bağlı bazı il müdürlükleri adına açılmış banka hesapları incelendiğinde bunların bir kısmının Bakanlıkça Sayıştaya bildirilmediği ve bu hesapların bazılarında bulunan bakiyelerin muhasebe kayıtlarıyla uyuşmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın “Verilecek defter, mali tablo, belge ve bilgilerin çeşitleri” başlıklı 5’inci maddesinde kamu idaresi veya muhasebe birimleri adına açılmış bulunan banka hesap numaralarını gösterir bilgi formunun hesap dönemi başında Sayıştaya verileceği ifade edilmiştir.
Ayrıca Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde açıklanan bilanço ilkeleri uyarınca kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde, Kurumun mali durumunun gerçeğe uygun olarak yansıtılabilmesi için Kurum adına açılan tüm banka hesaplarındaki tutarların 102- Banka Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Banka hesaplarında bulunan tutarların tam olarak muhasebe kayıtlarında yansıtılabilmesi ise banka hesabının açıldığı harcama biriminin banka ekstrelerini muhasebe birimine göndermesiyle mümkün olacaktır.
Yapılan denetimler sonucunda, incelenen bazı il müdürlükleri adına açılmış banka hesaplarının bir kısmının Bakanlık tarafından Sayıştaya bildirilmediği tespit edilmiştir. Bu husus hem taşra teşkilatındaki birimler adına açılmış banka hesaplarının tamamının Sayıştaya bildirilmemesi anlamına gelmekte, hem de merkez teşkilatının, idari yapılanması içerisindeki birimlere ait tüm banka hesabı bilgilerine ilişkin kayıt sistemi oluşturmadığına işaret etmektedir. Ayrıca incelenen il müdürlüklerinin banka hesaplarında 31.12.2022 tarihi itibarıyla bulunan 710.201,68 TL’nin mali tablolardaki banka hesaplarında bulunmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında özetle bulgu konusu hususların gereği için İl Müdürlüklerine yazılı talimat verildiği ifade edilmiştir.
Netice itibarıyla, Bakanlık tarafından taşra teşkilatındaki birimler adına açılmış banka hesaplarına ilişkin etkin bir kayıt sistemi oluşturularak bu hesapların eksiksiz olarak Sayıştaya bildirilmesi, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından Bakanlığa bağlı harcama birimleri adına açılan banka hesaplarının ildeki harcama ve muhasebe yetkililerince takibinin sağlanması ve böylece banka hesaplarının gerçeğe uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.