| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, avukatlık vekâlet ücretlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının hatalı olduğunu ortaya koymuştur. Yönetmelik ve hesap planına uygun olarak yapılan incelemelerde, tahsil edilen tutarların uyumsuzluğu ve taşra birimlerinde bakiye kalması gibi sorunlar tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bazı hususların düzeltildiğini belirtmiş, ancak 2022 mali tablolarına etkisi olmayacağı ifade edilmiştir. Kontrol mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Avukatlık Vekâlet Ücretlerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Tutulması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü tarafından takip edilen davalar neticesinde hak kazanılan veya ödenen avukatlık vekâlet ücretlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu görülmüştür.
659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin KHK’nın 14’üncü maddesi ile Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde hak kazanılan avukatlık vekâlet ücretlerinin kimlere, hangi oranlarda dağıtılacağı, kişilere dağıtılacak tutarın yıllık üst sınırı, limit fazlası tutarın dağıtımı düzenlenmiş olup, dağıtım sonunda arta kalan limit fazlası tutarların da tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılı sonunda idarenin bütçesine gelir kaydedilmesi öngörülmüştür.
Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesap Planında ise vekâlet ücretlerine ilişkin aşağıda sayılan yardımcı hesap kodları ihdas edilmiş ve hesapların kullanım şekli 12.07.2012 tarihli Avukatlık Vekâlet Ücretleri konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Yazısı ile açıklanmıştır. Söz konusu Genel Yazı ve Hesap Planına göre;
– Muhasebe birimlerinin, tahsil ettikleri vekâlet ücreti tutarlarını 333.18.01 Dağıtılacak vekâlet ücretleri yardımcı hesabına kaydetmesi, merkez dışı muhasebe birimlerinin bu tutarları 511 Muhasebe birimleri arası işlemler hesabı vasıtasıyla merkez muhasebe birimine aktarması,
– 333.18.02 no.lu hesabın %55 oranında dağıtılacak payın, 333.18.03 no.lu hesabın %40 oranında dağıtılacak payın, 333.18.05 no.lu hesabın ise limit fazlası olarak ödenmesi gereken tutarların izlenmesinde kullanılması,
– Üçüncü bütçe yılının sonuna kadar dağıtılamayan vekâlet ücreti tutarlarının 333.18.01 no.lu hesaba borç, 600.03.01.02.03 Avukatlık vekâlet ücreti gelirleri yardımcı hesabına alacak kaydedilerek bütçe hesaplarına da gerekli yansıtma kayıtlarının yapılması,
gerekmektedir.
Avukatlık vekâlet ücretlerinin muhasebe kayıtlarına ilişkin yapılan incelemelerde;
– Yönetmelik’in ekinde yer alan tabloya göre Genel Müdürlüğe bildirilen tahsil edilen vekâlet ücreti tutarları ile muhasebe kayıtlarına göre tahsil edilen tutarların uyumlu olmadığı,
– Taşra birimlerince 333 Emanetler hesabının farklı alt kodları ile de tahsilat yapıldığı,
– Taşrada biriken 333.18 no.lu hesapta yıl sonunda merkez saymanlığına aktarılmamış bakiye kaldığı,
tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu edilen bazı hususların düzeltildiği, diğer hususlarla ilgili olarak gerekli çalışmalara başlanılacağı ifade edilmiş olup Yeni Devlet Muhasebesi Bilişim Sistemine gerekli kontrollerin ekleneceği ve duyuruların yayımlanacağı belirtilmiştir. Ancak işlemlerin 2023 yılında yapılacak olması sebebiyle 2022 yılı mali tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak; 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verildiği üzere, tahsil edilen avukatlık vekâlet ücretlerinin hatalı muhasebeleştirilmesinin önüne geçilmesi, tahsilat ve aktarımların takibini sağlayabilmek için muhasebe sisteminin geliştirilerek kontrol mekanizmalarının oluşturulması gerekmektedir.