| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Jandarma Genel Komutanlığı’nda sosyal tesis ve vardiya yatakhanelerine aktarılan ödenekler, hatalı olarak 132 ve 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında muhasebeleştirilmiştir. Bu işlemler, borç verme işlemine dayanmamakta olup, bilançoda hatalara yol açmıştır. 2023 yılında yapılan düzeltmeler, 2022 yılı mali tablolarındaki hatayı gidermemektedir. |
BULGU: Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabının Hatalı Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Jandarma Genel Komutanlığında sosyal tesis ve vardiya yatakhanelerinde kullanılmak üzere birimlere gönderilen ödeneklerin vadesine göre 132 ve 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 71’inci maddesinde, bu hesabın, yılı bütçe kanunu veya ilgili mevzuatına dayanılarak vadesi bir yıl veya faaliyet dönemiyle sınırlı olmak üzere, nakit olarak veya özel tertip iç borçlanma senedi ihracı suretiyle ikrazen verilen borçlardan kaynaklanan alacaklar, anaparaya eklenen faiz, masraf ve kur farkları, ikraz anlaşmasına dayanmayan teşvik uygulamaları çerçevesinde verilen krediler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inmiş olanlar, alacağın borçlusu ve döviz cinsi değiştirilen tutarlar, alacağı etkileyen diğer işlemler sonucu oluşan tutarlar ile bu alacaklara karşılık nakden veya mahsuben yapılan tahsilatlar, terkin veya tecil edilen tutarlar ve terkin veya tecilin iptalinden doğan tutarların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmış, Yönetmelik’in 72’nci maddesinde hesaba ilişkin işlemler, 73’üncü maddesinde hesabın işleyişi düzenlenmiş, 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabına ilişkin 150’nci maddesinde ise, vadesi bir yılı aşan bir süreyle verilen borçlardan kaynaklanan alacakların bu hesapta izleneceği belirtilmiştir.
Uygulamada, Jandarma Genel Komutanlığında 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında 2.460.000,00 TL, 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında 820.000,00 TL kayıt olduğu, bu kayıtların bazı sosyal tesis ve vardiya yatakhanelerinin ihtiyaçlarının temin edilebilmesi için bütçeden birimlere aktarılan ödeneklere ilişkin olduğu, borç verme işleminden kaynaklanmadığı, dolayısıyla bilançoda anılan hesaplar itibarıyla hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresince bulguda tespit edilen hususa ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2023 yılında yapılan kayıtların 2022 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kurumca borç verme işlemine dayanmayan ve alacak kalemi olarak değerlendirilemeyen kaynak aktarımlarının Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında muhasebeleştirilmemesi gerekmektedir.