| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bakanlık tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alım ihalelerinde bazı teminat mektuplarının asıllarının ihale dosyalarında tutulması, bu belgelerin Saymanlığa gönderilmemesi nedeniyle muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu gereği, teminat mektuplarının Saymanlığa iletilmesi ve ilgili hesaplara kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alım ihaleleri kapsamında firmalardan alınan bazı teminat mektuplarının asıllarının ihale dosyalarında muhafaza edildiği ve Bakanlık Saymanlığına gönderilmemesi nedeniyle hesaplara kaydedilmediği anlaşılmıştır.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 457, 458 ve 459’uncu maddeleri 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı’nın niteliği, işleyişi ve hesapla ilgili işlemleri açıklamaktadır. Yönetmeliğin 458’nci maddesinin Kamu İhale Kanunu uyarınca alınan teminat mektupları ile ilgili (a) fıkrasında;
“6) Teyit istem yazısının bir sureti ile ilgili banka şubesinden alınan teyit yazısı ve teminat mektubu idarece bir yazı ekinde muhasebe birimine intikal ettirilir.
7) Kamu idareleri tarafından yazı ekinde gönderilen kesin teminat ve avans teminat mektupları ile bunlara ilişkin teyit istem ve banka teyit yazılarının birer örneği muhasebe birimlerince teslim alınarak birlikte saklanır.” hükümleri yer almaktadır.
459’uncu maddesinde ise teminat ve depozito olarak muhasebe birimlerine teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgelerin ihtiva ettiği tutarların 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabına borç, 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına alacak kaydedileceği, söz konusu belgelerden usulüne göre ilgililerine geri verilenler ile teminat mektuplarından kısmen serbest bırakılanların da 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabına alacak, 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına borç kaydedileceği açıklanmıştır.
Yukarıdaki maddeler birlikte değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kanunu uyarınca alınan teminat mektuplarının İdare tarafından yazı ekinde Saymanlığa gönderilmesi, Saymanlık tarafından 910 Alınan Teminat Mektupları ve 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri hesaplarına kaydedilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır.
Bakanlık tarafından 2022 yılında gerçekleştirilen mal ve hizmet ihalelerine ait dosyaların incelenmesinde; bazı mal ve hizmet alım ihalelerinde alınan kesin teminat mektuplarının asıllarının ihale dosyasında muhafaza edildiği tespit edilmiştir. Bazı ihale dosyalarında ise ödeme emri belgesinde teminat mektubu alındı belgesinin olmaması nedeniyle Saymanlık tarafından ödemenin yapılamaması üzerine teminat mektubunun Saymanlığa teminat mektubunun alınmasından aylar sonra gönderilerek hesaplara kaydedildiği tespit edilmiştir.
Alınan teminat mektuplarının asıllarının saymanlığa gönderilmek yerine ihale dosyalarında tutulması Alınan Teminat Mektupları hesabının gerçeği yansıtmasına engel olmaktadır.
Bakanlığın Alınan Teminat Mektupları hesabının gerçeği yansıtması amacıyla Kamu İhale Kanunu uyarınca alınan teminat mektuplarının asıllarının İdarece yazı ekinde Saymanlığa göndermesi, böylece alınan teminat mektuplarının kayda alınması gerekmektedir.