| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı bilanço hesaplarının 2021 yılı kapanış bakiyeleri ile 2022 yılı açılış bakiyeleri arasında uyumsuzluklar tespit edilmiştir. İlgili mevzuata göre, bir önceki yıl kapanış bilançosu esas alınarak açılış bilançosu düzenlenmeli ve hesap bakiyeleri eşit olmalıdır. Bu durum, Bakanlığın mali işlemlerinin güvenilirliğini sağlamak açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Bilanço Hesaplarının Açılış Kayıtları İle Kapanış Kayıtlarının Eşit Olmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
102 Bankalar Hesabı, 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı, 335 Personele Borçlar Hesabı, 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı, 362 ÖdenecekDöner Sermaye Yükümlülükleri Hesabı, 500 Sermaye Hesabı, ve (-)501 Ödenmemiş Sermaye Hesabı 2021 yılı kapanış bakiyeleri ile 2022 yılı açılış bakiyelerinin eşit olmadığı görülmüştür.
1 Mayıs 2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesinde;
“ .. .Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1”den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı hesap defterleri kayıtlarında bu yevmiye tarih ve numaraları esas alınır….
Malî yılın başında, bir önceki hesap dönemi kapanış bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılış bilançosu düzenlenir. Açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar, düzenlenecek “1” yevmiye numaralı muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedilir. Açılış kaydına ilişkin muhasebe işlem fişine, açılış bilançosunun bir nüshası eklenir. Açılış kaydına esas tutarlar, ilgili hesaplar için açılacak büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine aktarıldıktan sonra yılı işlemlerinin kaydına başlanır.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuata göre döner sermaye işletme müdürlükleri gerekli kayıtları yaptıktan sonra yıl sonunda kapanış bilançosu düzenlemekte, takip eden yılda geçen senenin kapanış bilançosu ve dip notlarını esas alarak açılış bilançosu düzenlenmekte ve “1” No.lu açılış yevmiyesinde ise açılış bilançosundaki tutarları esas alarak kayıt oluşturmaktadır. Dolayısıyla kullanılan hesapların bir önceki yıl kapanış kayıtlarındaki bakiyesi devam eden yılın açılış kayıtlarındaki bakiyeden oluşmaktadır. Bu sebeple hesapların bir önceki yıl kapanış bakiyeleri ile bir sonraki yıl açılış bakiyelerinin aynı olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede aşağıdaki tabloda yer alan hesaplarınn 2021 yılı kapanış bakiyeleri ile 2022 yılı açılış bakiyelerinin aynı olmadığı görülmüştür.
Tablo 5: 2021 Yılı Kapanış Bakiyeleri İle 2022 Yılı Açılış Bakiyeleri Eşit Olmayan Bilanço
Hesaplarının Açılış ve Kapanış Kayıtları
| Hesap Kod | 2021 Kapanış Bakiyesi | 2022 Açılış Bakiyesi | Fark |
| 102 | 733.134.895,61 | 733.671.271,91 | 536.376,30 |
| 150 | 34.746.131,31 | 34.747.431,31 | 1.300,00 |
| 255 | 74.332.859,62 | 74.332.999,62 | 140,00 |
| 335 | 5.630.447,13 | 5.642.212,90 | 11.765,77 |
| 336 | 2.425.699,81 | 2.582.589,81 | 156.890,00 |
| 360 | 22.429.914,32 | 22.430.357,10 | 442,78 |
| 362 | 54.593.191,32 | 54.598.541,43 | 5.350,11 |
| 500 | 114.445.301,97 | 114.520.301,97 | 75.000,00 |
| 501 | 526.901,87 | 551.901,87 | 25.000,00 |
Yukarıda yer alan tabloya göre 102 Bankalar Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi
bakiyesi 733.134.895,61 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 733.671.271,91 TL olup, fark 536.376,30 TL dir.
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 34.746.131,31 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 34.747.431,31 TL olup, fark 1.300,00 TL dir.
255 Demirbaşlar Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 74.332.859,62 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 74.332.999,62 TL olup, fark 140,00 TL dir.
335 No.lu Personele Borçlar Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 5.630.447,13 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 5.642.212,90 TL olup, fark 11.765,77 TL dir.
336 No.lu Diğer Çeşitli Borçlar Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 2.425.699,81 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 2.582.589,81 TL olup, fark 156.890,00 TL dir.
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 22.429.914,32 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 22.430.357,10 TL olup, fark 442,78 TL dir.
362 ÖdenecekDöner Sermaye Yükümlülükleri Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 54.593.191,32 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 54.598.541,43 TL olup, fark 5.350,11 TL dir.
500 Sermaye Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 114.445.301,97 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 114.520.301,97 TL olup, fark 75.000,00 TL dir.
501 Ödenmemiş Sermaye Hesabının 2021 yılı kapanış yevmiyesi bakiyesi 526.901,87 TL iken, 2022 yılı açılış yevmiyesi bakiyesi 551.901,87 TL olup, fark 25.000,00 TL dir.
Bakanlığın mali işlemlerinin sağlıklı, güvenilir ve gerçek mahiyetlerine uygun olarak muhasebeleştirilebilmesini teminen bilanço hesaplarındaki açılış ve kapanış kayıtları farkının önlenmesi gerekmektedir.