Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Sektör Denetimlerine İlişkin Yapısal Sorunlar Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen Sektör Denetimlerine İlişkin Yapısal Sorunlar Bulunması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen sektör denetimlerine ilişkin yapısal sorunların bulunduğu görülmüştür.
17.01.2020 tarih ve 31011 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 56 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğü, Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü ve Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü birleştirilerek görev, yetki ve sorumluluklarının tevdi edildiği Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü; genel müdür, üç genel müdür yardımcısı ve dokuz daire başkanlığından oluşmaktadır. Genel Müdürlük tarafından karayolu, demiryolu ve tehlikeli madde taşımacılığı ile kombine taşımacılık ve lojistik faaliyetlerine ilişkin düzenleme ve denetleme faaliyetleri yürütülmektedir.
Anılan faaliyetler kapsamında, karayolu sektörüne ilişkin araç muayene istasyonlarının denetimleri, mesleki yeterlilik eğitim ve belgelendirme denetimleri, yol kenarı taşıt ve işletme denetimleri; demiryolu sektörüne ilişkin demiryolu araçları, demiryolu eğitim ve sınav merkezleri, bakımdan sorumlu kuruluşlar, tren makinistleri, kamu hizmeti yükümlülüğü denetimleri; tehlikeli maddelerin karayolu ve demiryolu ile taşınmasına ilişkin işletme ve araç denetimleri yapılmaktadır.
Yapılan incelemede, Genel Müdürlük tarafından yürütülen denetim faaliyetlerinde görev alan personel sayısının etkin denetim yapılabilmesi için yeterli olmadığı görülmüştür.
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nden alınan kurumsal yapıya ait veriler incelendiğinde; araç muayene istasyonlarının denetimlerinin 14 personel; mesleki yeterlilik eğitim ve belgelendirme denetimlerinin 19 personel, yol kenarı taşıt ve işletme denetimlerinin 18 personel; demiryolu araçları, demiryolu eğitim ve sınav merkezleri, bakımdan sorumlu kuruluş, tren makinisti, kamu hizmeti yükümlülüğü denetimlerinin 22 personel; tehlikeli maddelerin karayolu ve demiryolu ile taşınmasına yönelik işletme ve araç denetimlerinin 14 personel ile gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumluluk alanının karayolu, demiryolu ile tehlikeli mal ve kombine taşımacılığı gibi kapsamlı alanlar olduğu da göz önünde bulundurulduğunda denetim faaliyetlerini yürüten personel sayısının yeterli olmadığı görülmektedir.
Bahse konu faaliyetlerden biri olan araç muayene istasyonlarına ilişkin denetimler ele alındığında; Genel Müdürlük personeli tarafından 2019 yılında 9, 2020 yılında 8, 2021 yılında 45 adet araç muayene istasyonuna yerinde denetim yapılmıştır. Ülkemizde 210 sabit, 5 motosiklet, 74 gezici ve 13 gezici traktör istasyonu olmak üzere toplam 302 adet istasyonda araç muayene hizmeti verilmektedir. Bu kapsamda ilgili birimde görev yapan 14 personel ile bu istasyonlara ilişkin etkin bir denetim yapılabilmesi mümkün görünmemektedir.
Öte yandan, denetimlerde görev alan Genel Müdürlük personeline 6245 sayılı Harcırah Kanunu uyarınca Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa bağlı (H) cetvelinde yer alan gündelik miktarları dikkate alınarak harcırah ödemesi yapılmaktadır. Ancak, sektör denetimlerinde görev alan personeller Kanunun 33’üncü maddesinin (b) fıkrasında belirtilen denetim elemanları arasında yer almadığından harcırah ödemeleri personelin aylık/kadro derecelerine göre ödenmektedir. Bu durumun, bahse konu denetimlerde personel görevlendirilmesini de zorlaştırdığı görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu husus kabul edilmiş olup, denetim faaliyetlerinin yurt geneline yayıldığında beklenen seviyede olmadığı kabul edilmiş olup, yeterli sayıda ve eğitimli personelin olmaması ile birlikte, denetim personeline verilen görev yolluklarının günün şartlarına uygun olmamasından dolayı etkin denetimlerin yapılamadığı belirtilmiş olup araç muayene denetimlerinde görevlendirmek üzere personel ihtiyacına yönelik bir çalışma yapıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında yapılan denetimlerin etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için personel kapasitesinin güçlendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU