| ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, iletim sistemindeki sayaçların doğru üretim ve/veya tüketim miktarlarını kaydetmemesi durumunda bu miktarların tespitine ilişkin usul ve esasların bulunmadığı tespit edilmiştir. EPDK’nın belirlemesi gereken bu usul ve esaslar henüz oluşturulmamıştır, bu nedenle konuya ilişkin geçerlilik devam etmektedir. |
BULGU: İletim Sistemindeki Sayaçların Doğru Üretim ve/veya Tüketim Miktarlarını Kaydetmemesi Durumunda Üretim ve/veya Tüketim Miktarlarının Tespitine İlişkin Usul ve Esasların Olmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum
İletim sistemindeki sayaçların doğru üretim ve/veya tüketim miktarlarını kaydetmemesi halinde üretim ve/veya tüketim miktarlarının tespiti kapsamında yapılacak hesaplamalara ilişkin usul ve esasların olmadığı tespit edilmiştir.
EPDK tarafından hazırlanan Elektrik Piyasasında Kullanılacak Sayaçlar Hakkında Tebliğ’in 2’nci maddesinde;
“Elektrik piyasasında; Türk Standardları Enstitüsü veya IEC standardlarına uygun, T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tip ve Sistem Onay belgesine sahip sayaçlar kullanılır. Standardlarda değişiklik olması halinde, değişiklik getiren standard, uygulanan standardın iptal edilmesi veya yürürlükten kaldırılması halinde ise yeni standard geçerli olur.”
hükmü ile elektrik piyasasında kullanılacak sayaçların ilgili standartlara sahip olması gerekmektedir.
İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşmasının “B- Teknik Hükümler” başlıklı “2.Ölçü Sistemi ve Ölçü Yeri” maddesinin (c) bendinde;
“Ölçü noktasında bulunan ana sayacın mührünün kopartıldığı veya sayacın normal ölçüm yapmasına engel olacak mahiyette herhangi bir müdahalenin yapılmış olduğu tespit edilirse veya ana sayaç kayıt yapmıyorsa veya kontrol ve test sonucu ana sayacın yanlış ölçüm yaptığının tespit edilmesi durumunda ana sayacın hatalı ölçüm yaptığı tespit edilen döneme ait verilerin yerine, ölçü noktasında yer alan satışa esas yedek sayaçta kaydedilen veriler kullanılır. Yedek sayacın da mührünün kopartıldığı veya sayacın normal ölçüm yapmasına engel olacak mahiyette herhangi bir müdahalenin yapılmış olduğu tespit edilirse veya yedek sayaç da kayıt yapmıyorsa veya kontrol ve test sonucu yedek sayacın da yanlış ölçüm yaptığı tespit edilirse ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.”
denilmesine rağmen ana ve yedek sayacın kayıt yapmaması veya kontrol ve test sonucu yedek sayacın da yanlış ölçüm yaptığının tespit edilmesi halinde ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtilmesine rağmen bu mevzuatın olmadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığının TEİAŞ 2021 Yılı Denetim Raporunda;
“İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması gereği sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, iletim sistemi kullanıcısı veya iletim şirketi TEİAŞ tarafından sayacın kontrolü talep edilebilmektedir.
İletim sistemindeki sayaçlar teknik olarak sayaç kaynaklı ve/veya sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması halinde eksik veya fazla tüketim yapabilmektedir. Ancak yapılan incelemede iletim sistemindeki sayaçların eksik veya fazla üretim/tüketim yapması halindeki hesaplamaların usul ve esaslarının TEİAŞ tarafından belirlenmediği tespit edilmiştir.
İletim sistemindeki sayacın doğru üretim/tüketim kaydetmemesi halinde üretim/tüketim miktarının tespiti kapsamında yapılacak hesaplamaların iletim şirketi TEİAŞ’ın lehine olması ve doğru bulgu, belgenin bulunması halinde veya söz konusu bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde faturaya esas süre ve yöntemin belirlenmesi gerekmektedir.”
Değerlendirmesine yer verilmiştir.
Bu itibarla; iletim sistemindeki sayaçların; sayaç ve/veya sayaç dışı bir unsurdan kaynaklananan sebepler sonucunda doğru üretim ve/veya tüketim miktarlarını kaydetmemesi halinde üretim ve/veya tüketim miktarlarının tespitine ilişkin usul ve esasların EPDK tarafından belirlenmesi gerekmektedir.
Yukarda yer verilen Bulguya ilişkin Kamu İdaresinin cevabında;
Bulgu konusu tespite katılınarak her ne kadar sahada karşılaşma olasılığı çok az olsa da teknik yönden böyle bir ihtimalin olması nedeni ile ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi maksadıyla TEİAŞ ve diğer ilgili taraflar ile ortak bir çalışma başlatıldığı ifade edilmiştir.
Her ne kadar Kurum tarafından Bulgu konusu hususa ilişkin çalışmalara başlanmış olsa da konuya ilişkin usul ve esaslar henüz çıkarılmadığından Bulgu konusunun geçerliliğini koruduğu değerlendirilmektedir.