BULGU: İşçilerin Kanunda Belirtilen Yıllık İzinlerinin Kullandırılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
BKM A.Ş. tarafından iş akdi devam eden çalışanların yıllık izinlerinin zamanında kullandırılmadığı ve bu nedenle birikmiş yıllık izin sürelerinin bulunduğu görülmüştür.
Yıllık ücretli izin hakkı, 4857 sayılı İş Kanunu ile ekonomik ve sosyal bir hak olarak emredici nitelikte düzenlenmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 53’üncü maddesinde; iş yerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verileceği, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği,
Aynı Kanun’un 54’üncü maddesinde, işçinin hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanacağı,
Kanun’un 59’uncu maddesinde ise iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretinin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
Şirketin İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin, “İzin” başlıklı 34’üncü maddesinde, personelin yıllık izin hakkını kullanmaktan vazgeçemeyeceği her yılın izninin, bir sonraki yılın hakediş tarihine kadar kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan hükümlerden, yıllık izin hakkının işçiler için yasal güvence altına alındığı ve işçilerin bu hakkın kullanımından vazgeçemeyeceği anlaşılmaktadır. İşveren, işçinin hizmet süresi boyunca hak kazandığı ancak bir şekilde takip eden hizmet yılı içinde kullanamadığı yıllık ücretli izinlerini iş sözleşmesi devam ederken kullandırmakla yükümlüdür. Buna rağmen kullanılmayan yıllık izinlerin karşılığının, İş Kanunu’nun 59’uncu maddesinde yer alan düzenleme gereğince sözleşmenin sona erdiği tarihte işçilere ödenmesi gerekmektedir.
Ancak uygulamada; yıllar itibarıyla personelin kullanılmayan toplam izin günleri için 4.247.734,00 TL karşılık ayrıldığı, 2022 yılı içinde Şirkette çalışıp sözleşmeleri sona ermiş olan kişiler için ise 807.927,00 TL birikmiş izin ücreti ödendiği tespit edilmiştir. Her ne kadar yapılan ödeme yasal olsa da ödemeye dayanak teşkil eden yıllık izinlerde ortaya çıkan birikimin yukarıda bahsi geçen İş Kanunu hükümlerine ve Şirketin iç düzenlemelerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
Şirket, izin kullanımına yönelik teşvik uygulamalarına rağmen pandemi ve sonrası dönemde özellikle bilgi teknolojileri alanında yaşanan personel devir hızının artmış olması nedeniyle bazı personelin izinlerini düzenlemelerde yer verilen seviyede kullanamadıklarını ifade etmektedir.
Sonuç itibarıyla, Şirket personelinin yıllık izin hakkı, Anayasal temeli olan dinlenme hakkı olup 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca, yılı içinde kullandırılmasına yönelik gerekli önlemlerin alınması ve birikime meydan verilmemesi gerektiği düşünülmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, BKM A.Ş. çalışanlarının yıllık izinlerinin zamanında kullandırılmadığı ve birikmiş izin sürelerinin oluştuğu tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işçilerin yıllık izin hakları yasal güvence altındadır ve işveren, bu izinleri iş sözleşmesi devam ederken kullandırmakla yükümlüdür. Ancak, pandemi sonrası dönemde personel devir hızının artması nedeniyle bazı çalışanlar izinlerini yeterince kullanamamıştır. Bu durum, yasal düzenlemelere ve şirket iç yönetmeliklerine aykırı olarak değerlendirilmektedir. |