BULGU: Taşınmazlara Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Taşınmazın Maliyetine Eklenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının bazı merkez ve taşra birimlerince taşınmazların değerini, kullanım süresini ve hizmet kalitesini artıracak şekilde yapılan bazı harcamaların, duran varlıkların değerine ilave edilmesi gerekirken, doğrudan gider olarak kaydedildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu ile ilgili işlemleri düzenleyen “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (b-1) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı arttıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı; (b-2) bendinde tahsis edilen taşınmazlara yapılan değer artırıcı harcamaların, taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresinin muhasebe hizmetini yürüten muhasebe birimince ilgili taşınmazın kayıtlı değeri üzerine ilave edileceği; ilave edilen değerin, taşınmazı tahsis eden kamu idaresine, bu kamu idaresince de muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine kayıtlara alınmak üzere bildirileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 252 Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 176’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının (a-3) bendinde; Binalar Hesabında kayıtlı binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarlarının, bu hesaba borç kaydedileceği belirtilmiştir.
04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra No.lu Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinde; 13.9.2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için yapılan 34.000,00 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği hüküm altına olup taşınmazlar için uygulanacak limit 07.11.2023 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca 114.000,00 TL olarak güncellenmiştir.
Uygulamada, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile İstanbul, Antalya, Samsun, Muş İl Afet ve Acil Durum Müdürlüklerinde taşınmazların bakım ve onarımı için harcanılan toplam 1.697.394,17 TL tutarın, ilgili Genel Tebliğde belirtilen limiti aşan ve binaların ömrünü uzatacak ve verimini artıracak nitelikte harcama olduğundan 252 Binalar Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği; bu sebeple anılan hesaplar itibarıyla Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresince bulgu konusu hususta Muş ve Samsun İl Müdürlüklerince düzeltme kayıtlarının 2024 yılında yapıldığı ve tüm birimlerin gerekli talimatları içerir genel yazı ile uyarıldığı ifade edilmiştir.
Başkanlığın kullanımında bulunan ve Binalar Hesabında maliyet bedelleri ile kayıtlı olan binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin artırılması amacı ile yapılan değer artırıcı harcama tutarlarının bu varlıkların kayıtlı değerlerine ilave edilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın bazı birimlerinde taşınmazlara yapılan değer artırıcı harcamaların, ilgili taşınmazların maliyetine eklenmesi gerektiği halde doğrudan gider olarak kaydedildiğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu tür harcamaların taşınmazların kayıtlı değerine ilave edilmesi ve amortisman hesaplamasında dikkate alınması gerekmektedir. Uygulamada, belirli bir limitin aşılması durumunda harcamaların doğru hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir. |