Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarında Eksiklikler Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarında Eksiklikler Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Gençlik ve spor il müdürlüklerinin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan taşınmazların muhasebe kayıtlarına tam olarak yansıtılmadığı, tahsisli kullandırılan taşınmazların mali tablolarda raporlanmadığı ve tapudaki tescilli taşınmazların kayıt altına alınmaması nedeniyle muhasebe kayıtları ile tapudaki taşınmaz kayıtlarının örtüşmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 170’inci maddesinde; maddi duran varlıklar hakkında, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümleri ile ilgili maddede belirtilen hükümler çerçevesinde işlem yapılacağı ifade edilmiş,
Edinilen maddi duran varlıkların maliyet bedeli ile hesaplara alınacağı, tahsis edilen taşınmazların yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılmasının sağlanacağı, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlar, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak ifade edilmiştir. Aynı maddenin altıncı fıkrasında; kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin; kuruluş kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı belirtilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in dayanağını teşkil eden 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz edinme” başlıklı 45’inci maddesinde; “Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazlar Hazine adına, diğer kamu idarelerine ait taşınmazlar ise tüzel kişilikleri adına tapu sicilinde tescil olunur.” denilmektedir.
3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun geçici 15’inci maddesinde; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Spor Genel Müdürlüğü ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde bulunan taşınmazların, başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları yerdeki Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri adına re’sen tescil edileceği, ayrıca, tahsisli olup olmadığına bakılmaksızın fiilen bu Genel Müdürlüklerin kullanımında bulunan taşınmazların, başka bir işleme gerek kalmaksızın bulundukları yerdeki Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerine tahsis edilmiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Gençlik ve Spor Bakanlığı Taşınmaz İdaresi Yönetmeliği’nin “Tapu işlemlerinde yetki” başlıklı 5’inci maddesinde; taşınmazlara ilişkin tapu sicilinde işlem yapmak üzere Bakanlık adına Genel Müdür tarafından verilecek izin çerçevesinde il müdürleri tarafından gerekli tescil işleminin gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemelerde, il müdürlüklerinin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan taşınmazlarla ilgili muhasebe kayıtlarında eksiklikler olduğu, tahsis edilen taşınmazların mali tablolarda raporlanmadığı, muhasebe kayıtları ile tapudaki taşınmaz kayıtlarının örtüşmediği ve imar sorunları nedeniyle tapuya tescil işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, taşınmaz kayıtlarına ilişkin işlemlerin düzenli olarak yapılması için Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerine talimat verildiği, il müdürlüklerinin mülkiyetinde, kullanımında veya tasarrufunda bulunan taşınmazların kayıt altına alınmasını sağlayan bilişim sisteminin kullanıcılarına gerekli eğitimlerin verildiği ve ilerleyen süreçte konunun özenle takip edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; taşınmaz yönetimine ilişkin mali disiplinin sağlanması için il müdürlüklerinin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan taşınmazlar ile tahsisli kullandırılan taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarındaki eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.