BULGU: Yaptırılan Hizmet Binalarının Ara Mahsuplaşma İşlemleri ile Konutların Kesin Mahsuplaşma İşlemlerine İlişkin Farkların Muhasebeleştirilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Jandarma Genel Komutanlığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında imzalanan protokoller kapsamında yaptırılan hizmet binaları ile yapımı biten konutların mahsuplaşma işlemlerinden doğan farkların muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında;
“Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.
Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.
Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Bu düzenlemelere göre; kamu idaresinin yürütmüş olduğu muhasebe sistemi; tahakkuk esaslı olmalı, mali yıl esasına göre tutulmalı ve kamu idaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsamalıdır.
Anılan düzenlemelere göre, mahsuplaşma nedeniyle kurum aleyhine oluşmuş borcun, muhasebe sistemi içerisine alınarak mahsuplaşma sürecinin tamamlanması gerekmektedir.
Uygulamada, “Hizmet Binaları Mahsuplaşması Ek Protokolü” uyarınca yapılan ara mahsuplaşma sonucunda ortaya çıkan 199.238.659,25 TL fark ile “Konut Mahsuplaşması Ek Protokolü” uyarınca yapılan mahsuplaşma sonucunda Komutanlık aleyhine oluşan 7.515.876,62 TL tutarındaki borcun, muhasebe kaydının yapılmadığı ve mali tablolara yansıtılmadığı tespit edilmiştir.
Mahsuplaşma sonucunda Komutanlık aleyhine oluşan farkların, muhasebe kaydı oluşturulmadan mali sistemin dışında takip edilmesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen temel muhasebe ilkelerine aykırı düşmektedir.
Kamu idaresince mahsuplaşmaya konu bedelin muhasebe kaydına ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığına görüş sorulduğu, 07 Ağustos 2023 tarihinde alınan cevap doğrultusunda oluşan farkın muhasebeleştirilmesi işlemlerine devam edildiği ifade edilmiştir.
Mahsuplaşma sonucunda ortaya çıkan henüz ödemesi yapılmamış olan Komutanlığa ait borçların, muhasebe sistemine tam ve doğru şekilde yansıtılması için kayıt altına alınarak mali tablolarda raporlanması ve izlenmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Jandarma Genel Komutanlığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan hizmet binaları ve konutların mahsuplaşma işlemlerine ilişkin farkların muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak, mahsuplaşma sonucunda oluşan borçların muhasebe sistemine dahil edilmediği belirtilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’na danışılarak, farkların muhasebeleştirilmesine yönelik işlemlere devam edildiği ifade edilmiştir. |