BULGU: Tahsili Şüpheli Hale Gelen Alacaklarla İlgili Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığa bağlı döner sermayeli işletme birimlerinin uhdesinde olan ticari ve diğer alacaklardan tahsili şüpheli hale gelenlerin 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı veya 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabı’nda izlenmediği ve bunlar için karşılık ayırma işlemi yapılmadığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı’nın niteliğini düzenleyen 109’uncu maddesinde; hesabın, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş, bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Yönetmelik’in 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabı’nın niteliğine ilişkin 121’inci maddesinde; hesabın, ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi birkaç defa uzatılmış veya yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış diğer alacakların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Yönetmelik’in 111, 123 ve 433’üncü maddelerinde ise şüpheli ticari ve şüpheli diğer alacaklar hesabında izlenen tutarların tahsil edilememe ihtimalinin kuvvetlenmesi halinde karşılık ayırma işlemi yapılacağı düzenlenmektedir.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri kapsamında yapılan incelemede Bakanlığa bağlı döner sermayeli işletme birimlerinin bazılarında; tahsili gerçekleştirilememiş, birkaç defa yazıyla istenmiş ve yine bir kısmı dava veya icra safhasına gelmiş ticari ve diğer alacak tutarlarına rastlanılmış olup bu tutarların 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı ile 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesabı’na aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Diğer yandan, söz konusu ticari ve diğer alacakların bir kısmının tahsil edilememe olasılığı kuvvetlendiği halde, bu alacaklar için karşılık ayırma işleminin yapılmadığı da görülmüş olup Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan ihtiyatlılık kavramı gereğince, muhtemel risklere karşı karşılık ayrılması gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından her ne kadar bulgu konusu hususlara ilişkin düzeltici işlemlerin tesis edilmesine yönelik il sağlık müdürlüklerinin talimatlandırıldığı ve bu çerçevede gerekli işlemlerin tesis edildiği ifade edilmiş olsa da söz konusu işlemlerin bazıları denetim yılının sona ermesinin ardından gerçekleştirildiğinden tespit konusu hususlar Bakanlığa bağlı döner sermayeli işletmelere ait 2023 yılı mali rapor ve tablolarına yansımıştır.
Bu itibarla, tahsili şüpheli hale gelen alacaklarla ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması ve karşılık ayrılması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Bakanlığa bağlı döner sermayeli işletme birimlerinde tahsili şüpheli hale gelen ticari ve diğer alacakların 128 ve 138 Şüpheli Alacaklar Hesapları’nda izlenmediği ve bu alacaklar için karşılık ayrılmadığı tespit edilmiştir. Yönetmelik hükümleri gereği, tahsil edilememe ihtimali kuvvetlenen alacaklar için karşılık ayırma işlemi yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu idaresinin düzeltici işlemler yapma talimatı vermesine rağmen, bazı işlemlerin denetim yılı sona erdikten sonra gerçekleştirildiği ve bu durumun mali raporlara yansıdığı belirtilmiştir. |