ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idareleri tarafından gerçekleştirilen hizmet alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21. ve 22. maddeleri çerçevesinde belirlenen parasal limitler dahilinde yapılan harcamaların, ilgili yıl bütçesine konulan ödeneklerin %10’unu aşması, yasal düzenlemelere aykırıdır. Bu durum, kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklerin yönetiminde dikkat edilmesi gereken kuralların ihlal edildiğini göstermektedir.

Üniversitenin 2023 yılı bütçesinde hizmet alımları için toplam 49.733.392,23 TL ödenek belirlenmişken, yıl içerisinde 12.950.964,27 TL harcama yapılmıştır. Ancak bu harcama, bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aşmış ve Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli uygun görüş alınmamıştır. Kamu İdaresi, 2024 yılı için uygun görüş talebinde bulunduğunu belirtse de, bu durum 2023 yılına ait işlemleri etkilememektedir.

Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri gereğince, kamu idarelerinin bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşmadan harcama yapmaları ve bu süreçte Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş almaları zorunludur. Bu kurallara uyulmaması, kamu kaynaklarının yönetiminde ciddi sorunlar yaratmaktadır.

BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kamu İdaresi tarafından yapılan hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (d) bendindeki parasal limitler dahilinde yapılan harcamaların 2023 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu aşmasına karşın Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (ı) bendinde; Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin 1’inci fıkrasının (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde; Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı belirtilmiştir.
Üniversitenin 2023 yılı bütçesine hizmet alımları için toplam 49.733.392,23 TL ödenek konulmuş olup yıl içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri çerçevesinde parasal limitlere tabi toplam 12.950.964,27 TL harcama yapılmıştır. Ancak yapılan alım tutarının, bu alımlar için bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aştığı ve Kamu İhale Kurulundan da uygun görüşü alınmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında 2024 yılı için Kamu İhale Kurumuna müracaat edildiği ve uygun görüşü alındığı belirtilmiştir. Ancak, bulguda yer alan tespit, 2023 yılında yapılan alımlarda bütçeye konulan ödeneğin %10’unun uygun görüşü alınmadan aşılmasıdır.
İşlemlerin ihale mevzuatına uygun yürütülebilmesi için 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapılacak harcamalarda, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unun Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşılmaması gerekmektedir.