ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerde istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi amacıyla 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın kullanılmasını öngörmektedir. Yönetmelikte, faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların bu hesaba alacak, giderler hesabına ise borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Denetim bulguları, üniversitenin mali tablolarında 472 Kıdem Tazminatı hesabının kullanılmadığını göstermektedir. İdare, bu konuyla ilgili gerekli adımların ilerleyen süreçte atılacağını ifade etmiştir. Ayrıca, 19 No.lu Devlet Muhasebe Standardı’nın 63. maddesi gereğince, karşılıkların mevcut en iyi tahmini yansıtacak şekilde gözden geçirilmesi ve düzeltilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Sonuç olarak, üniversitelerde kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde yapılması, ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkeleri çerçevesinde 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı ve 630 Giderler hesaplarının kullanılmasıyla sağlanmalıdır. Bu süreç, kıdem tazminatlarının doğru bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılığının Ayrılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitede istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının (uzun vadeli) ayrılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, ilgili mevzuat gereğince hesaplanarak ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. İlgili Yönetmelik’in 472 No.lu hesabın işleyişini açıklayan 343’üncü maddesinde faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği, kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının ise dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Devlet Muhasebesinde karşılık ayırma işlemlerine ilişkin standartları belirleyen 19 No.lu Devlet Muhasebe Standardının 63’üncü maddesinde ise karşılıkların, o anda mevcut en iyi tahmini yansıtmak üzere raporlama tarihinde gözden geçirileceği ve düzeltileceği ifade edilmiştir.
Üniversitenin mali tablolarının incelenmesi neticesinde 472 Kıdem Tazminatı hesabının kullanılmadığı görülmüştür. İdare cevabında bu hususla ilgili gerekli işlemlerin önümüzdeki süreçte yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince üniversite bünyesinde istihdam edilen işçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı ve 630-Giderler hesaplarını kullanmak suretiyle kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve bu karşılıklardan faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatlarına ait kısımların 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına aktarılması gerekmektedir.