ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin mülkiyetinde veya tahsisli taşınmazlar üzerinde işgallerin bulunduğunu ve bu işgalleri gerçekleştiren kişilerden ecrimisil talep edilmediğini ortaya koymuştur. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesi gereğince, devletin mülkiyetindeki taşınmazların işgali durumunda, işgal tarihinden geriye doğru beş yıl içinde ecrimisil talep edilebilmektedir. Bu süreçte, işgal nedeniyle bir zarara uğranması veya işgalcinin kusurunun bulunması şart değildir.

Denetimlerde, Bandırma İlçesi Altıyüzevler Mahallesi’nde bulunan 2479 ada 1 parseldeki 11.951,93 m² alandan 1.610 m²’lik kısmın işgal edildiği tespit edilmiştir. İşgal edilen alanın bir kısmında basit bir yapı bulunurken, diğer kısmı mıcır malzeme ile kaplanmıştır. Ayrıca, bu parselin zemininde içme suyu boru hattı geçişleri olduğu ve bitişik parselde de benzer durumların yaşandığı belirlenmiştir.

Kamu İdaresi, işgal edilen alanlar için kira tespiti yapılacağını ve ecrimisil tahakkuk işlemlerinin başlatılacağını ifade etmiştir. Ancak, mevcut durumda ecrimisil tahakkuk ve tahsil işlemlerinin gerçekleştirilmediği görülmektedir. Bu nedenle, işgallere ilişkin ecrimisil işlemlerinin acilen başlatılması gerekmektedir.

BULGU: İşgale Konu Olan Taşınmazlardan Ecrimisil Alınmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin mülkiyetinde veya Üniversiteye tahsisli taşınmazlar üzerinde işgaller olduğu, söz konusu işgali gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişilerden ecrimisil tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesine göre; devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ile özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, Kanun’un 9’uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenmesi gerekmektedir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, işgalden dolayı bir zarara uğranmış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.
Üniversitenin tasarrufundaki taşınmazlara yönelik yapılan denetimlerde, Bandırma İlçesi Altıyüzevler Mahallesinde, 2479 ada 1 parselde bulunan sayılı 11.951,93 m2 alanlı arsa alanı içerisinde 1.610 m2 alanın Balıkesir İli Bandırma İlçesi Altıyüzevler Mahallesi 2480 Ada 2 Parsel sayılı alan tarafından kendi parseline bitişik tarafı tel örgü ile sınırlandırmak suretiyle kendi parsel alanına katılarak işgal edildiği görülmüştür. İşgal edilen alanın 130 m2 sinde trapez saçlarla çevrilmiş şekilde basit bir yapının devamı olarak işgal edildiği, kalan 1480 m2 alanın da mıcır malzeme figüre etmek suretiyle işgal edildiği görülmüştür. Altıyüzevler Mahallesinde, 2479 ada 1 parselin zemin altında 75 metre uzunluğunda Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından içme suyu boru hattı geçirildiği bununla birlikte bitişik parsel olana Balıkesir Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğünün 29.11.2021 tarih ve 2327881 sayılı kararı ile Balıkesir İli Bandırma ilçesi Kayacık Mahallesi 2591 Ada 17 Parsel Sayılı 17.597,87 m2 alan Üniversiteye iki yıl süreli ön tahsis edilmiş ham toprak içeresinden de 115 metre uzunluğunda Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından içme suyu boru hattı geçirildiği tespit edilmiştir.
Aynı şekilde, 2479 Ada 1 Parsel sayılı 11.951,93 m2 alanlı arsa alanı içerisinde sıcak asfalt kaplama şeklinde 75 metre uzunluğunda ortalama 7 metre genişliğinde, bununla birlikte bitişik parsel olan Balıkesir Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğünün 29.11.2021 tarih ve 2327881 sayılı kararı ile Balıkesir İli Bandırma ilçesi Kayacık Mahallesi 2591 Ada 17 Parsel Sayılı 17.597,87 m2 alan Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesine iki yıl süreli ön tahsis edilmiş ham toprak içeresinden de sıcak asfalt kaplama 115 metre uzunluğunda ortalama 7 metre genişliğinde imar planlarında olmayan yol geçirildiği, yolun aktif olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükmü gereğince işgale konu yerlere ilişkin herhangi bir ecrimisil tahakkuk veya tahsili yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresinin cevabında, 2479 ada 1 parselde bulunan tapulu taşınmazın üzerindeki kullanılan alan için emsalleri göz önüne alınarak kira tespiti yapılmak suretiyle alanın kullanıcısına kiralanacağı, 2591 Ada 17 Parsel için de söz konusu parseller içerisinden geçirilen içme suyu boru hattının deplase edilmesinin mümkün olmayacağı anlaşıldığından parsellerin kamulaştırılmasının ilgili Belediyeden talep edildiği, kamulaştırılmadığı takdirde ecrimisil tahakkuk ve tahsil işlemlerinin başlatılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, ilgili taşınmazlardaki işgaller için ecrimisil tahakkuk ve tahsil işlemlerinin başlatılması gerekmektedir.