ÖZET: Yapım işlerine ilişkin ihalelerde, All Risk (Bütün Riskler) sigorta bedelinin fiyat farkı ödenen durumlarda revize edilmemesi ve sigorta süresinin uzatılmaması, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. İlgili raporda, üniversite tarafından gerçekleştirilen Teknoloji Fakültesi Binası İkmal İnşaatı İşinde, yüklenicilerin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne uygun olarak “all risk” sigortası yaptırma zorunluluğu olduğu vurgulanmıştır. Ancak, yapılan incelemelerde, ödenen toplam hak ediş tutarının poliçedeki sigorta bedelini aştığı ve poliçede belirtilen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı nedeniyle geçildiği halde, gerekli zeyilnamelerin yapılmadığı belirlenmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri, yüklenicilerin işin korunması ve sigortalanması konusunda belirli yükümlülükleri olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, fiyat farkları ve iş artışları nedeniyle sigorta bedellerinin artırılması ve sigorta sürelerinin uzatılması gerektiği ifade edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını belirtmiş ve gerekli hassasiyetin gösterileceğini taahhüt etmiştir. Dolayısıyla, tüm bu düzenlemeler ışığında, all risk sigorta bedellerinin ve sürelerinin revize edilmesi, yasal bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Yapım İşi İhalelerinde All Risk (Bütün Riskler) Sigorta Bedelinin Fiyat Farkı Ödenen Durumlarda Revize Edilmemesi ve Sigorta Süresinin Süre Uzatımı Olan Durumlarda Uzatılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

İhale edilen yapım işinde bütün riskler (all risk ) sigortasının sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne uygun olmadığı görülmüştür.
Yapım işlerine ait sözleşmelerin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yükleniciler Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında; yüklenicinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde, işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; fiyat farkları dahil ödenen toplam hak ediş tahakkuk tutarının poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre, yapım işlerinde işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek risklere karşı all risk sigortasının, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigortanın yapılması gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemelerde, üniversite tarafından gerçekleştirilen Teknoloji Fakültesi Binası İkmal İnşaatı İşi yapım işinde ödenen toplam hak ediş tutarının fiyat farkları dahil poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmadığı, poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı sebebiyle aşılmasına rağmen zeyilname ile sigorta süresinin uzatılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu maddede yer alan All Risk (Bütün Riskler) sigorta bedelinin iş artışı ve fiyat farkı kadar artırılması ve sigorta bitiş tarihlerinin arttırılan süre uzatımı kadar artırılması hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat gereği all risk sigorta bedellerinin fiyat farkı veya iş artışı nedeniyle oluşan tutar kadar arttırılması ve sigorta bitiş tarihlerinin de arttırılan süreler kadar uzatılması gerekmektedir.