BULGU: Elden Çıkarılacak Maddi Duran Varlıkların Hatalı Muhasebeleştirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite bünyesinde yapılan maddi duran varlıkların elden çıkarılması işlemlerinde, kullanılma olanağını yitirdiğine karar verilen maddi duran varlıkların, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılmadan doğrudan 630-Giderler ve/veya 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesaplarına borç kaydı yapılmak suretiyle kayıtlardan düşüldüğü tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 214’üncü maddesinde; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesinde kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik hükmü gereği, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Buna göre, maddi duran varlıkların elden çıkarılması durumunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerekmektedir.
Üniversite cevabında, kullanılma olanağını yitirdiğine karar verilen maddi duran varlıklar ile ilgili Yönetmelik’te belirtilen muhasebe kayıtlarının yapılması hususuna 2024 yılında dikkat edileceği belirtmektedir. Dolayısıyla düzeltme işleminin 2023 yılı mali tablolarını düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
O nedenle kullanılma olanağını yitirdiğine karar verilen maddi duran varlıkların elden çıkarılması sırasında hatalı muhasebe kayıtları sonucunda, Üniversite’nin 2023 yılı bilançosunda 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesaplarının 2.082.594,86 TL tutarında, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının 316.948,00 TL tutarında eksik; 630 Giderler Hesabının 316.948,00 TL tutarında fazla görünmesine sebebiyet verilmiştir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversite bünyesindeki maddi duran varlıkların elden çıkarılması işlemlerinde hatalı muhasebeleştirme tespit edilmiştir. Kullanılma olanağını yitiren varlıkların, 294 ve 299 hesapları yerine doğrudan 630 ve 257 hesaplarına kaydedilmesi, bilanço verilerinde eksiklik ve fazlalıklara yol açmıştır. Üniversite, 2024 yılında yönetmelik gerekliliklerine uygun kayıtların yapılacağını belirtmiş, ancak bu durumun 2023 mali tablolarını düzeltici etkisi bulunmamaktadır.