Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Satın Alınan Demirbaşların Proje Sonunda Proje Yürütücüsünün Zimmetinde Kalması (Sayıştay)

BULGU: Bilimsel Araştırma Projeleri Kapsamında Satın Alınan Demirbaşların Proje Sonunda Proje Yürütücüsünün Zimmetinde Kalması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) bütçesi kapsamında proje yürütücüleri tarafından ihtiyaç gösterilerek satın aldırılan ve proje süreci devamınca proje yürütücüleri ile diğer araştırma görevlilerine zimmetlenerek kullandırılan taşınırların proje bitiminde proje yürütücüsüne tekrar zimmetlendiği tespit edilmiştir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesi’nin “Makine, Teçhizat ve Donanımlar” başlıklı 21’inci maddesinin 1’inci fıkrası “Projeler için BAP Koordinasyon Birimince sağlanan makine, teçhizat ve donanımların mülkiyeti yürütücünün görev yaptığı birime aittir. Söz konusu makine, teçhizat ve donanımlar, ilgili proje tamamlanıncaya kadar proje yürütücülerine zimmetli olmakla beraber uygun zamanlarda ihtiyaç duyan üniversitemiz araştırmacılarının kullanımına açıktır. Bunların korunmasından, bakım ve onarımından proje yürütücüleri sorumludur. Tamamlanan projelere ait makine ve teçhizatlar ise ortak kullanıma açıktır. BAP Komisyonu, bu tür makine ve teçhizatlarla ilgili olarak, ortak bir alanda kullanıma sunulmaları, başka projelerde kullanılmak üzere alınmaları veya gerekli göreceği diğer tasarruflarda bulunmaya yetkilidir.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan mevzuat gereğince BAP kaynakları ile satın alınan demirbaşlar projelerin tamamlanmasına kadar proje yürütücülerinin kontrolünde ve kullanımında olduğu; projelerin tamamlanmasının akabinde ise özellik arz eden demirbaşların Üniversite bünyesindeki araştırmacıların kullanımına açılacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu işlemin yapılabilmesi için projeler kapsamında alınan demirbaşların proje bitimiyle birlikte proje yürütücülerinin zimmetinden ziyade ortak kullanıma verilmesi gerekmektedir.
Yapılan inceleme sonucunda; 2023 yılında tamamlanan, 2018.KB.FEN.031,
KB.SAG.081, 2018.KB.SAG.092, 2018.KB.SAG.099, 2018.KB.SAG.116,

2021.KB.SAG.032, FBA-2022-2700, SHD-2022-2763, SBA-2022-2797, SHD-2022-2834,
SBA-2022-2908 ve TSG-2021-2638 Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında alınan demirbaşların ilgili projelerin süresinin bitmesine rağmen proje yürütücüleri üzerinde kaldığı ve ortak kullanım zimmetine devrolmadığı anlaşılmıştır.
Üniversite, Bilimsel Araştırma Projeleri kaynakları ile satın alınan demirbaşların, ilgili projenin tamamlanması sonrasında proje yürütücülerinin zimmetinden düşülüp ilgili harcama biriminin ayniyatına kayıt edilmesine rağmen kullanımı uzmanlık gerektiren demirbaşlarda oluşabilecek mali kayıp ve oluşabilecek hasarların önüne geçilebilmesi için ilgili harcama biriminde tekrar aynı kişiye zimmetlenerek projenin yürütüldüğü birime iade edildiğini ifade etmiştir.
BAP kaynakları ile satın alanın taşınırların proje sonlarında proje görevlilerinin zimmetinden çıkarılarak Üniversite envanterine alınması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 12
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 14
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 15
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 15
DENETİM GÖRÜŞÜ 16
DENETİM BULGULARI 16
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli – Bilanço Hesapları
Karşılaştırması
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Bazı Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı
Cetveli ile Bilançoları Arasında Uyumsuzluk Olması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (a) bendi uyarınca bu maddeye göre hazırlanıp 28.10.1999 tarih ve 23860 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği kapsamında kurulmuştur.
Adı geçen Yönetmelik, 03.05.2021 tarih ve 31473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Dokuz Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir:
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetleri yapmak.
Plan, fizibilite çalışması, analiz, model denemeleri, bilgi işlem hizmetleri, iş değerlendirilmesi, danışmanlık, eğitim organizasyonu, bakım ve onarım yapmak, bunlara ilişkin her türlü raporları hazırlamak.
Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak.
ç) Hasta muayene ve tedavisini yapmak ve bunlarla ilgili tetkik, tahlil, ve araştırmaları yürütmek, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak, açılmış ve açılacak olan her türlü sağlık hizmetleriyle ilgili yataklı ve yataksız kuruluşlar ile geçici kuruluşları işletmek.
Seminer, konferans, panel, sempozyumlar düzenlemek, her seviyede kurslar açmak.
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek faaliyet alanları ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, pazarlamak ve satmak.
Her türlü basım ve yayım işlerini yapmak,
olarak belirlenmiştir.
Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve
süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 39’dur.
İşletme Müdürlüğünde; 1 işletme müdürü, 4 idari memur hizmet vermekte olup bunlardan 5’inin kadrosu özel bütçededir.
Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 6 uzman, 3 memur bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir.
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2023 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır.
Başlangıç bütçesinde 1.258.790.000 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 2.592.104.879 TL’ye yükselmiştir.
İşletmede 2023 yılı gelir tablosuna göre 1.616.647.477,97 TL gelir elde edilmiş, 2.550.121.543,69 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 933.474.065,72 TL zararla tamamlanmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir.
Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri
• Geçici ve kesin mizan
• Bilanço
• Gelir tablosu
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.