|
ÖZET: Düzce Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesi’nin bütçe hesaplarına kaydedilmesi gereken Hazine yardımları, 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na göre doğru bir şekilde muhasebeleştirilmemiştir. 31 Aralık 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, döner sermaye işletmelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde bu gelirlerin bütçe hesaplarına yansıtılmasına dair bir düzenleme bulunmamaktadır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, şartlı bağış ve yardımlar haricindeki tüm gelirlerin bütçeye dahil edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Düzce Üniversitesi’ne yapılan toplam 7.164.000 TL tutarındaki yardım, muhasebeleştirilmesine rağmen döner sermaye işletmesinin bütçe hesabına kaydedilmemiştir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul etmesine rağmen düzeltici bir işlem gerçekleştirmemiştir. Sonuç olarak, döner sermaye işletmesinin bütçesinde yer alan tüm gelirlerin, tahsilat anında bütçe hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Hazine Yardımı Adı Altında Üniversite Özel Bütçesinden Döner Sermaye İşletmesine Aktarılan Tutarların Bütçe Geliri Hesaplarına Kaydedilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Düzce Üniversitesi Özel Bütçesinden Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesine 31.12.2022 tarih ve 32060 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7427 sayılı 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli E cetvelinin 59’uncu maddesine istinaden yatırılan tutarların Döner Sermaye İşletmesi bütçe hesaplarına kaydedilmediği görülmüştür.
01.05.2007 tarih ve sayılı 26509 Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe giren Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde işletmelerin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak söz konusu Yönetmelik’te bu gelir ve giderlerin bütçe hesaplarına yansıtılmasına ve bunların muhasebeleştirilmesine yönelik düzenlemeye yer verilmemiştir. Buna karşılık mezkûr Yönetmelik’in “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 599’uncu maddesinde; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.
30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 412’nci maddesinde; bütçe gelirleri hesabı, bütçe kanunu veya özel kanunları gereğince bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılacağı, 413’üncü maddesinde de; muhasebe birimlerince şartlı bağış ve yardım haricindeki diğer bağış ve yardımlarından yapılan tahsilatların 800 Bütçe Gelirler hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. Ayrıca Düzce Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesinin 2023 Yılı Gelir Bütçesinde 04.03.01. Ekonomik sınıflandırma kodunda “Bağlı Olunan İdareden Alınan Bağış ve Yardımlar” adı altında bir tertip de bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü birlikte değerlendirildiğinde; döner sermaye işletmelerinin gelir ve giderlerinin bütçe hesaplarına kaydına yönelik Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde bir düzenleme bulunmadığından Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin benzer hükümlerinin kıyasen uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıda anılan hükmü gereği birimlerince şartlı bağış ve yardım haricinde alınan bağış ve yardımlar da dahil olmak üzere tahsil olunan tüm gelirlerin bütçeye yansıtılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Düzce Üniversitesi Özel Bütçesinden Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye Birimine 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na ekli E cetvelinin 59’uncu maddesine istinaden “Tedavi Edici Sağlık Programı” adı altında ve “05.02.90.11 – Üniversite Döner Sermaye Bütçelerine Hazine Yardımı” ekonomik kodunda yapılan toplam 7.164.000 TL yardımın 602.04.03.01 kodunda muhasebeleştirildiği, ancak aktarılan bu tutarların şartlı bağış ve yardım olmamasına rağmen Döner Sermaye İşletmesinin bütçe hesabına kaybedilmediği, bu suretle tahsil edilen gelirlerin bütçeleştirilmediği anlaşılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtse de hatayı düzeltici herhangi bir işlem yapılmadığından mali tablolarda hataya sebebiyet verilmiştir.
Bu itibarla, Uygulama ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesi bütçesinde karşılığı bulunan tüm gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde bütçe hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir.