Ek Ödeme Dağıtılması Süreçlerinde Hata ve Eksikliklerin Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Ek Ödeme Dağıtılması Süreçlerinde Hata ve Eksikliklerin Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden bu yerlerde çalışanlara ek ödeme yapılması süreçlerinde hata ve eksiklik görülmüştür.
A- Öğretim üyelerinin gelir getirici katkılarının hesaplanmasında sistematik hataların bulunması
Herhangi bir muayene yapılmamasına rağmen hastanede görevli öğretim üyelerinden bazılarına B1 mesai içi işlem puanı hesaplandığı, bizzat öğretim üyesi tarafından muayene işlemi gerçekleştirildiğinde hesaplanması gereken puanın öğretim üyesinin izinli ve raporlu olduğu dönemde hesaplandığı, yönetici payı alan öğretim üyelerinin bazılarında mesai içinde yapmış olduğu işlemlere B3 puanı girilerek ödeme yapıldığı ve hastane ek ödeme puanlama bilişim sisteminin Yükseköğretim Kurulunun Gelir Getirici Faaliyet Cetveline göre değil de Kamu Satış Tarifesi ve Sağlık Uygulama Tebliği dikkate alınarak kurgulandığı dolayısıyla puanlama bilişim sisteminde denetim ve kontrol açısından bilgi eksikliğine sebebiyet verildiği görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesi (c) fıkrasında tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde; gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine, diğer öğretim elemanlarına, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır.
2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesi (h) ve (i) fıkralarına dayanılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanarak 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 1’inci maddesine göre Yönetmelik’in amacı, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemektir.
Anılan Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde, Döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılacağı, yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5’inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınacağı, Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamının kullanılacağı, ek ödemenin, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebileceği,
Mezkur Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde ise, Bireysel gelir getirici faaliyet puanının (B); kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluştuğu, her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanların kullanılarak hesaplanacağı,
Sözü edilen Yönetmelik’in “Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde ise, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılacağı ve bu yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağı ancak mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması halinde bu katkıları karşılığında ek ödeme alabilecekleri,
Hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden bu yerlerde çalışanlara ek ödeme yapılabilmesi için bu yerlerde görevli olarak fiilen çalışılması gerektiği, sağlık uygulama ve araştırma merkezinde ek ödeme dağıtılmasında A, B, C, D ve E puanlarının tamamının kullanılacağı, Bireysel gelir getirici faaliyet puanının (B); kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluştuğu, B puanının ise Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanların kullanılarak hesaplanacağı, Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerden yönetici payı alan dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Hastane bilişim sistemiyle birlikte Düzce Üniversitesi Hastanesi ek ödeme dağıtılması süreci incelendiğinde sistematik olarak,
• Mesai dışı muayene olmak amacıyla ücret yatırdıktan sonra muayene olmaktan vazgeçerek ödediği ücreti iade edilen hastalar için sanki muayene yapılmış gibi öğretim üyelerinden bazılarına B1 mesai içi işlem puanı hesaplandığı,
• Bizzat öğretim üyesi tarafından muayene işlemi gerçekleştirildiğinde hesaplanması gereken mesai içi puanın öğretim üyesinin izinli ve raporlu olduğu dönemde hesaplanmaya devam edildiği,
• Yönetici payı alan öğretim üyelerinin bazılarının mesai içinde yapmış olduğu işlemlere B3 puanı girilerek ödeme yapıldığı,
• Hastane ek ödeme puanlama bilişim sisteminin Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar üzerine değil de Kamu Satış Tarifesi ve Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan işlemler üzerinden kurgulandığı, denetim ve kontrol açısından bilgi eksikliğine sebebiyet verildiği ve Yönetmelik’in 5’inci maddesine aykırılığa sebebiyet verildiği,
hususları tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulguya katıldığı ve hastane otomasyon sisteminin bulgu metnindeki eksiklikler doğrultusunda güncellendiği bildirilmiştir.
Bu itibarla, söz konusu eksikliklerin giderilebilmesi için gerekli kontrol süreçlerinin gözden geçirilmesi yahut kurulması gerekmektedir.
B- Kongre, Konferans ve Seminerlere Bildirimsiz 10 Gün Üzeri Katılımlarda Kurumsal Katkı Puanının Kesilmemesi
Bir takvim yılı içerisinde 10 iş gününü geçen kongre, konferans ve seminerlere bildirisiz katılımların kurumsal katkı puanının hesaplanmasına dikkate alınan aktif çalışılan gün sayısından düşülmediği görülmüştür.
Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanarak 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde aktif çalışılan gün katsayısının çalışanın, ödeme dönemi içerisindeki toplam gün sayısından çalışılmayan günlerin çıkarılması sonucu bulunan çalışılan gün sayısının, o dönem içerisindeki toplam gün sayısına bölünmesi sonucu bulunan bireysel katsayıyı ifade ettiği,
“Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde (A) Kurumsal katkı puanının, ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade ettiği,
“Görevlendirilen personele yapılacak ek ödeme” başlıklı 7’nci maddenin 2’nci fıkrasında ise, Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan öğretim elemanlarından, Kanunun 39’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirtilen amaçlarla bir takvim yılı içinde toplam üç aya kadar görevlendirilenlere birim veya alt birim ortalaması esas alınarak aktif çalışılan gün katsayısı tam dikkate alınmak suretiyle ek ödeme yapılacağı, ancak, 39’uncu maddede belirtilen görevlendirmelerden kongre, konferans ve seminerlere, bildirisiz katılımlarda (davetli konuşmacı ve oturum başkanlıkları hariç) bu sürenin takvim yılı içinde toplam 10 iş gününü geçemeyeceği,
Hüküm altına alınmıştır.
Yapılan denetimlerde, Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde görevli öğretim üyelerinden bir takvim yılı içerisinde 10 iş gününü geçecek şekilde kongre, konferans ve seminerlere bildirisiz katılımlarının kurumsal katkı puanının hesaplanmasında dikkate alınan aktif çalışılan gün sayısından düşülmediği tespit edilmiştir. Söz konusu eksikliğe yönelik sistematik herhangi bir kontrolün de bulunmadığı anlaşılmıştır.
Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulguya katıldığı ve hastane otomasyon sisteminin bulgu metnindeki eksiklikler doğrultusunda güncellendiği bildirilmiştir.
Bu itibarla, bir takvim yılı içerisinde 10 iş gününü geçecek şekilde kongre, konferans ve seminerlere bildirisiz katılımların takip edilmesine yönelik uygulamanın hayata geçirilmesi gerekmektedir.