|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite Döner Sermaye İşletmesi bünyesindeki Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin elektrik giderlerinin özel bütçeden karşılandığını ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri, döner sermaye gelirlerinin belirli oranlarda mal ve hizmet alımları ile diğer ihtiyaçlar için kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin elektrik bedeli olan 3.391.201,08 TL’nin özel bütçeden ödenmesi, kurumun giderlerinin gelir tablosunda olması gereken miktardan daha düşük görünmesine neden olmuştur. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.
Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu çerçevesinde hazırlanan bütçe rehberine göre, döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynaklarının birlikte kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, döner sermaye işletmesi tarafından karşılanması gereken elektrik giderlerinin 2023 yılı için özel bütçe tarafından ödenmesi, kurumun mali durumunu yanıltıcı bir şekilde göstermektedir. Kamu İdaresi, 2024 mali yılında bu giderlerin Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından ödeneceğini ifade etmiştir; ancak 2023 yılına ilişkin herhangi bir düzeltme yapılmamıştır. Bu durum, döner sermaye işletmesi birimlerinin aydınlatma giderlerinin ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda karşılanması gerektiğini vurgulamaktadır. |
BULGU: Döner Sermaye İşletmesi Birimlerinin Elektrik Giderlerinin Kurum Bütçesinden Karşılanması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite Döner Sermaye İşletmesi bünyesinde faaliyet gösteren Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi’ne ait elektrik giderlerinin özel bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58’inci maddesinin (b) bendinde; Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın, tıp ve diş hekimliği fakülteleri sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ile açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 35’i, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu, sürekli eğitim merkezleri ile bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları için asgari yüzde 30’u, diğer yükseköğretim kurumları için ise asgari yüzde 15’inin ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı, bu oranları yüzde 75’ine kadar artırmaya üniversite yönetim kurulunun yetkili olduğu,
(İ) bendinde; Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu, yapılacak olan ödemelerde gelir- gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu,
Belirtilmiştir.
Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununa dayanılarak hazırlanan 2022-2024 yılı Bütçe Hazırlama Rehberinin “4.1 Genel İlkeler” bölümü 8’inci maddesine göre; Döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacaktır.
Üniversite döner sermaye işletmesi bünyesinde hizmet veren Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi Döner Sermaye İşletmesi tarafından kullanılan elektrik bedeli olan 3.391.201,08 TL özel bütçeden ödenmiştir.
İşletme tarafından ödenmesi gerekirken özel bütçe tarafından ödenen söz konusu cari giderler dolayısıyla kurumun giderleri gelir tablosunda olması gereken miktardan daha düşük gözükmektedir. Bunun sonucunda ise kurumun kar/zarar durumunu yansıtan gelir tablosu işletmenin gerçek durumunu yansıtamamakta bu durum mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınarak, Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından kullanılan elektrik fatura bedellerinin 2024 mali yılında bu birim tarafından ödendiği belirtilmiştir ancak 2023 yılı ödemelerine ilişkin herhangi bir işlem yapılmamıştır.
Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimlerine ait aydınlatma giderlerinin yukarıda değinilen mevzuat hükümleri kapsamında döner sermaye işletmesi tarafından karşılanması gerekmektedir.