Üniversitede Araştırma Dekanlığı ve Öğrenci İşleri Dekanlığı Kurulması ve Dekan Görevlendirilmesi (Sayıştay)

BULGU: Üniversitede Araştırma Dekanlığı ve Öğrenci İşleri Dekanlığı Kurulması ve Dekan Görevlendirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitede Öğrenci İşleri Dekanlığı, Araştırma Dekanlığı birimleri kurulduğu, bu şekilde kurulan iki dekanlıkta dekan görevlendirilmesi yapıldığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Ana ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte, enstitü ve yüksekokulların, Cumhurbaşkanınca yapılan yükseköğretim planlaması çerçevesinde kanunla kurulacağı hükmü mevcuttur.
Kanun’un “Fakülte organları” başlıklı 16’ncı maddesinin (a) fıkrasında; fakültenin ve birimlerinin temsilcisi olan dekanın, rektörün önereceği üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçileceği ve normal usul ile atanacağı, süresi biten dekanın ise yeniden atanabileceği düzenlemesine yer verilmek suretiyle kanunla kurulan fakültelere dekan atama yetkisinin Yükseköğretim Kurulunda olduğu açıkça ifade edilmiştir.
Erciyes Üniversitesi Senatosunca kabul edilen “Erciyes Üniversitesi Araştırma Dekanlığı Görev Yetki ve Çalışma Usulleri Yönergesi” ile “Erciyes Üniversitesi Öğrenci Dekanlığı Görev ve Çalışma Usulleri Yönergesi” ne göre öğrenci dekanlığı ve araştırma dekanlığı birimleri oluşturulmuş ve bu birimlere Rektör onayıyla Araştırma Dekanı ile Öğrenci Dekanı ataması yapılmıştır.
Her ne kadar İdare tarafından Araştırma Dekanlığı ve Öğrenci İşleri Dekanlığı Kurulması ve Dekan Görevlendirilmesi ile ilgili farklı üniversitelerde de benzer uygulamalar bulunduğu, ve bu Dekanların Üniversite bünyesindeki eğitim dekanlıklarına nazaran temel hedefler ve faaliyet alanları açısından çok farklı misyonlar üstlendiği ve görev alan dekanların vazifeyi gönüllülük esasıyla yürüttüğü, bu görevlerinden dolayı herhangi bir ilave haktan faydalanmadığı, ek bir ödeme almadığı, yapılanması, yetkileri, özlük hakları ve atamasının kanunla kurulan fakültelerden tamamen farklı olduğu ifade edilse de mevzuatın yukarıda belirtilen ilkelerine aykırı bir görevlendirme mevcuttur.
Bu nedenle; üniversite senato kararı ile dekanlıklar kurulması ve bu dekanlıklara Rektör onayıyla görevlendirmeler yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE
İŞLETMESİ
2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 18
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 21
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 21
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 21
DENETİM GÖRÜŞÜ 22
DENETİM BULGULARI 22

KISALTMALAR
:Bilimsel Araştırma Projeleri
:Elektronik Kamu Alımları Platformu
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
Döner Sermaye İşletmesine Bağlı Birimler Arasında Kaynak Aktarımı Yapılması
Satılan Mal ve Hizmetler Karşılığında Tahsil Edilen Tutarların Gelir Kaydedilmemesi
Üniversitenin Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğünde Üretilen ve Satışı Yapılan Emtianın İlgili Stok Kayıtlarına Alınmaması
İhale Usulleriyle Karşılanması Gereken İhtiyaçların Doğrudan Temin Yöntemiyle Alınması
Parasal Limitler Dahilindeki Mal ve Hizmet Alımlarında %10 Sınırını Aşan Kısım için Kamu İhale Kurumundan İzin Alınmaması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, 24.08.2000 tarih ve 24150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur.
Adı geçen Yönetmelik, 09.06.2021 tarih ve 31506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir:
“(1) İşletme çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutmak ve Üniversitenin esas faaliyetlerini aksatmamak kaydıyla aşağıda belirtilen faaliyetlerde bulunur:
Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin taleplerine yönelik bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama, seminer,konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak ve benzeri hizmetler yapmak.
Kamu ve özel sektöre, ulusal ve uluslararası kuruluşlara, gerçek ve tüzel kişilere ihtiyaç duydukları alanlarda, sınav ve belgelendirme hizmeti vermek.
Üniversitenin eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretmek.
ç) Klinik, poliklinik ve laboratuvarda yapılacak muayene, tetkik, tahlil, tedavi, üretim ve bakımla ilgili faaliyetlerde bulunmak.
Açılmış olan her türlü sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşları işletmek.
Laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet-edevat, tesisat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımını yapmak.
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretmek; önceden Rektörden izin almak şartıyla elde edilen ürünlerin pazarlanması ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak.
Sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların her türlü standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak.
ğ) Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak.
Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz ve ölçümler yapmak.
ı) Faaliyet alanı ile ilgili her türlü yayım ve basım işlerini yapmak”
Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 22 dir.
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde; 1 işletme müdürü, 1 işletme müdür yardımcısı, 32 idari memur ve 9 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 7′ sinin kadrosu özel bütçededir.
Saymanlık Müdürlüğünde ise T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı ve 13 memur görev yapmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir.
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse olup 2023 yılında özel bütçeden Hastane Bütçesine ödenek aktarması yapılmamıştır.
Başlangıç bütçesinde 1.650.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gelir ve gider bütçeleri 3.232.768.819,96 TL’ye yükselmiştir.
İşletmenin 2023 yılında 2.943.987.742,62 TL bütçe giderine karşılık 1.550.636.473,88 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır.
İşletmede 2023 yılı gelir tablosuna göre 1.354.500.745,18 TL gelir elde edilmiş, 1.631.104.294,00 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 276.603.548,82 TL zarar ile tamamlanmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini,Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir.
Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda sayılmakta olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Erciyes Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.