|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmelerinin bütçesinden temin edilen bazı bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222 ve 223. maddeleri, bu tür harcamaların izlenmesi ve kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan incelemelerde, hastane tarafından 2023 yılında toplam 212.031,85 TL tutarındaki yazılım ve lisans alımlarının ilgili hesaba kaydedilmeden 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı üzerinden giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Ayrıca, 2022 yılı raporunda da benzer bir durumun bulunduğu belirtilmiştir. 2023 yılı bilançosunda, 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda toplam 1.333.538,69 TL’lik bir eksiklik gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ifade ederek, gelecekte bilgisayar yazılımları, patent ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedileceğini ve bu konuda gereken özenin gösterileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, yazılım, patent ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmesi ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Bilgisayar Yazılımları ve Lisans Alımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Giderleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden hastane faaliyetlerinde kullanılmak üzere temin edilen bazı bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde, bu hesabın bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 223’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)-1 bendinde; hakların maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hükmüne yer verilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olarak belirlendiği, diğer bir ifadeyle varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; hastane tarafından 2023 yılı içerisinde toplam 212.031,85 TL tutarındaki bilgisayar yazılımı ve lisans alımlarının Haklar Hesabına kaydedilmeden 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kullanılmak suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Aynı husus 2022 yılı raporunda da yer almaktadır. İşletmenin 2023 yılı bilançosunda 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı 2022 yılında giderleştirilen 1.121.506,84 TL ve 2023 yılında giderleştirilen 212.031,85 TL olmak üzere toplam 1.333.538,69 TL eksik gösterilmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, 260 Haklar hesabında takip edilmesi gereken bilgisayar yazılımları, patent, lisans alımlarının bundan böyle ilgili hesaba alınacağı ve konu ile ilgili gerekli hassasiyet gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; yazılım, patent, lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılması gerekmektedir.