ÖZET: Ziraat Fakültesi tarafından üretilen ve satışa sunulan çeşitli ürünlerin, ilgili stok kayıtlarına alınmadan satıldığı belirlenmiştir. 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, nohut, buğday, bal, zeytin, kasaplık tavuk, kasaplık bıldırcın, bitkisel yağ, nar, kiraz, tavuk yumurtası, bıldırcın yumurtası ve yonca gibi ürünlerin stok kayıtları eksik kalmıştır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu ürünlerin üretim sürecinde izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Denetim bulgularında, bu ürünlerin üretim aşamasında 151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı ve 152 Mamuller Hesabı’nın kullanılmadığı, dolayısıyla bu hesapların 2023 yılı bilançosuna doğru bir şekilde yansıtılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek, söz konusu ürünlerin maliyet hesaplarına kaydedilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

Sonuç olarak, Ziraat Fakültesi’nde üretilen mamullerin, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde maliyet hesapları dahil olmak üzere ilgili hesaplarda kayıt altına alınması ve mali tablolara eksiksiz bir şekilde yansıtılması önem arz etmektedir.

BULGU: Ziraat Fakültesinde Üretilen ve Satışı Yapılan Muhtelif Ürünlerin İlgili Stok Kayıtlarına Alınmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitenin Ziraat Fakültesinde satılmak üzere üretilen nohut, buğday, bal, zeytin, kasaplık tavuk, kasaplık bıldırcın, bitkisel yağ, nar, kiraz, tavuk yumurtası, bıldrıcın yumurtası, yonca gibi ürünlerin stok kayıtlarına alınmadan satışının yapıldığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 152 Mamuller Hesabına ilişkin düzenlemeler içeren “Hesabın niteliği” başlıklı 131’inci maddesinde, bu hesabın üretim çalışmaları sonunda elde edilen ve satışa hazır hâle gelmiş bulunan mamullerin izlenmesi için kullanılacağı hükmü bulunmaktadır.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 132’nci maddesinde ise üretimi tamamlanan yarı mamullerin maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 151 Yarı Mamuller Üretim Hesabına alacak kaydedileceği; maliyet dönemi sonlarında yarı mamul hesabına alınmadan doğrudan mamule dönüştürülen giderlerin bu hesaba borç, 711 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri Yansıtma, 721 Direkt İşçilik Giderleri Yansıtma, 731 Genel Üretim Giderleri Yansıtma Hesaplarının mamulün üretimiyle ilgili olanlarına alacak kaydedileceği; satılan mamullerin bir taraftan maliyet bedelleri ile 152 No.lu hesaba alacak, 620 Satılan Mamuller Maliyeti Hesabına borç; diğer taraftan yapılan tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç, satış bedelinin 60 Brüt Satışlar grubunun ilgili hesabına, satış bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin de 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına alacak kaydedileceği düzenlenmiştir.
Denetimlerde; satılmak üzere üretilen nohut, buğday, bal, zeytin, kasaplık tavuk, kasaplık bıldırcın, bitkisel yağ, nar, kiraz, tavuk yumurtası, bıldrıcın yumurtası, yonca gibi ürünlerin stok kayıtlarına alınmadan doğrudan satışının yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu mamullerin üretim sürecinde 151 Yarı Mamuller-Üretim Hesabı ve 152 Mamuller Hesabı kullanılmadığı için bu hesaplar Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı bilançosuna tam ve doğru olarak yansımamıştır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, söz konusu ürünlerin maliyet hesaplarına kaydedileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; satılmak üzere üretimi yapılan mamullerin, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, maliyet hesapları dâhil ilgili hesaplarda kayıt altına alınması, izlenmesi ve mali tablolara eksiksiz ve doğru yansımasının sağlanması gerekmektedir.