|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların özel bütçe hurda deposunda karışık bir şekilde muhafaza edildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, hurdaların satışından elde edilen gelirin tamamının özel bütçeye kaydedilmesine neden olmuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür varlıkların ayrı hesaplarda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Denetimlerde, hastane döner sermaye işletme biriminin hurdaya ayrılan taşınırları için özel bütçeden bağımsız bir hurda deposu bulundurmadığı ve bu nedenle satışa sunulan hurdaların döner sermaye muhasebe kayıtlarından düşülmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, döner sermaye işletmesinin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı, satılan hurdaların değeri kadar fazla görünmektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını belirterek, hurdaya ayrılan taşınırların ayrı bir şekilde muhafaza edilmesi ve satış gelirinin döner sermaye bütçesine kaydedilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Bu bağlamda, döner sermaye birimlerinin hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırları özel bütçeden ayırarak düzenli bir şekilde muhafaza etmeleri ve satış gelirlerini doğru hesaplara kaydetmeleri önem arz etmektedir. Böylece, satılan hurdaların kayıtlı değerleri de doğru bir şekilde 294 no.lu hesaptan düşülmelidir. |
BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların Satışından Elde Edilen Hasılatın Özel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların özel bütçe hurda deposunda ve özel bütçe – döner sermaye ayırımı yapılmadan muhafaza edildiği ve bu nedenle hurdaların satışından elde edilen gelirin tamamının özel bütçeye gelir kaydedildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 249’uncu maddesinde; çeşitli nedenlerle işletmede kullanılma ve satış olanaklarını yitiren stoklar ile maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izleneceği, 250’nci maddesinde; bu varlıkların satılması halinde kayıtlı değerleri ile 294 no.lu hesaba ve bu değerler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına alacak, birikmiş amortismanları 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yapılan tahsilat ise tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilmekle birlikte; bu işlemden doğan kârların 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak, bu işlemden doğan zararların ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Denetimlerde; hastane döner sermaye işletme birimi tarafından hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırlar için özel bütçeden ayrı bir hurda deposunun bulunmadığı, depoda hurdaların özel bütçe – döner sermaye ayrımı yapılmadan karışık bir şekilde muhafaza edildiği, döner sermaye birimine ait hurdaların ayrıştırılmaması nedeniyle satışı gerçekleştirilen hurdalardan elde edilen gelirin tamamının hastane özel bütçesine aktarıldığı ve satılan hurdaların döner sermaye işletmesi muhasebe kayıtlarından düşülmediği görülmüştür. Bu nedenle döner sermaye işletmesinin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı satılan hurdaların değeri kadar fazla görünmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların hurdalarının özel bütçe hurdaları ile karışık istiflenmesinin önüne geçilerek gerekli düzenleme yapılıp, satış sonucunda elde edilen gelirin döner sermaye bütçesine kaydedileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, döner sermaye birimleri tarafından hurdaya ayrılan dayanıklı taşınırların özel bütçe tarafından hurdaya ayrılan malzemelerden ayrıştırılabilecek şekilde muhafaza edilmesi ve bu sayede döner sermaye ait hurdalardan elde edilen satış bedelinin döner sermaye hesabına gelir kaydedilerek satılan hurdaların kayıtlı değerlerinin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabından düşülmesi gerekmektedir.