| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri” ve “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” projelerinde, henüz imalatı yapılmamış 9 kalem iş için yüklenicilere ödeme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir. |
BULGU: Yapım İşlerinde Sözleşmelerinde Hüküm Bulunmamasına Rağmen Yüklenicilere Önceden Ödeme Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
54.489.685,51 TL sözleşme bedelli “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri” ile 27.143.370,79 TL sözleşme bedelli “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” kapsamındaki bazı iş kalemleri için imalat olmadığı halde yüklenicilere ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinin birinci fıkrasına göre bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir.
Aynı Kanun’un “Ön ödeme” başlıklı 35’inci maddesinin birinci fıkrasında harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabileceği, ikinci fıkrasında ise sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere, teminat karşılığında bütçe dışı avans ödenebileceği hüküm altına alınmıştır.
21.01.2006 tarih ve 26056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Ön ödeme şekilleri ve uygulaması” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasına da, 5018 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 35’inci maddesinin ikinci fıkrasındaki “sözleşmesinde belirtilmek ve yüklenme tutarının yüzde otuzunu geçmemek üzere, yüklenicilere teminat karşılığında bütçe dışı avans verilebilir.” hükmü aynen alınmıştır.
Yapılan denetimlerde;
-“GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri” işine ait 1 No.lu hakedişte henüz imalatı gerçekleştirilmemiş toplam 3 kalem iş,
-“GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri” işine ait 1 No.lu hakedişte henüz imalatı gerçekleştirilmemiş toplam 6 kalem iş,
olmak üzere toplamda 9 kalem iş için imalat gerçekleşmiş gibi hakediş düzenlendiği ve ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca bütçelerden bir gider yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin gerçekleştirilmiş olması gerekmekte olup ön ödeme yapılabilmesi ise ancak ilgili mevzuatında belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde ve işin sözleşmesinde hüküm bulunması halinde mümkün olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında; “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi A-B Blok 2 Etap Güçlendirme İkmal ve Muhtelif İşleri” ile “GSÜ Ortaköy Yerleşkesi İbrahim Tevfik Efendi Sahil Sarayı Müştemilatları Restorasyon İkmal ve Müteferrik İşleri”ne ait 1 No.lu hakedişlerle ödemesi yapılan toplam 9 kalem imalattan 5’inin hakediş tarihi itibarıyla mevcut olduğu, diğer 4 imalattan 3’ünün ilgili belediye ile yaşanan sorunlar nedeniyle söküldüğü ve izinler alındıktan sonra tekrar montajının yapıldığı, diğer imalatın ise zarar gören çatıya ait olduğu ve çatı onarımı sırasında tekrar kullanıldığı ifade edilmiş ise de adı geçen yapım işleri, denetimlerde yerinde kontrol edilmiş ve bulguya konu imalatların yapılmadığı 08.01.2024 tarihinde, yani hakediş ödemeleri gerçekleştirilditen sonra tespit edilerek tutanağa bağlanmıştır. Ayrıca İdare cevabı ekleri arasında belediyeden alındığı ifade edilen izin belgesinin, imalatların sökülüp tekrar montajının yapıldığına dair tutanakların da olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla İdare cevabı bulgu konusu tespitleri değiştirecek mahiyette değildir.
Sonuç olarak; sözleşmelerinde hüküm bulunmadan ve kanunlarda öngörülen haller gerçekleşmeden henüz gerçekleştirilmemiş imalatlar için yüklenicilere hakediş raporları ile ödeme yapılması mevzuata aykırıdır.