ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, TÜBİTAK projelerine ait kurum hissesinin mevzuata aykırı harcamalarla kullanıldığını ortaya koymuştur. TÜBİTAK destekli projelerde, kurum hissesinden dayanaklı taşınır alımları ve yurtdışı harcırah ödemeleri gerçekleştirilmiştir. Mevzuat gereği, kurum hissesi, projenin yürütülmesi sırasında TÜBİTAK tarafından hesaplanan ve Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılmak üzere proje bütçesine dahil edilen tutar olarak tanımlanmaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, bazı harcamaların Ar-Ge kapsamında olmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nde fotokopi kağıdı ve laptop çantası alımları ile Edebiyat Fakültesi’nde yurtdışı danışma kuruluna katılım için yapılan harcırah ödemeleri, mevzuatın öngördüğü kullanım amacına uygun düşmemektedir. Üniversite, bu bulgulara katıldığını ve gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur.

Sonuç olarak, TÜBİTAK kaynakları ile desteklenen projelerde hesaplanan kurum hissesinin, ilgili mevzuata uygun bir şekilde harcanması büyük önem taşımaktadır. Bu durum, proje yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir gereklilik oluşturmaktadır.

BULGU: TÜBİTAK Projelerine Ait Kurum Hissesi Kullanımında Mevzuata Aykırı Harcama Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) kaynakları ile desteklenen projelere ait kurum hissesinden dayanaklı taşınır alımının ve yurtdışı harcırah ödemesinin yapıldığı tespit edilmiştir.
TÜBİTAK Kaynaklarından Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ile Özel Bütçeli İdarelere Proje Karşılığı Aktarılacak Tutarların Harcanması ve TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Dış Destekli Projelerin Harcamalarının Gerçekleştirilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde Kurum Hissesi, “Projenin yürütülmesi ve sonuçlandırılması aşamasında kurumun imkânlarından faydalanılması karşılığı proje maliyetine bağlı olarak TÜBİTAK tarafından hesaplanan ve projenin fiilen yürütüldüğü birimin Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılmak üzere proje bütçesine dahil edilen tutarı veya TÜBİTAK tarafından yürütülen dış destekli projelerde TÜBİTAK mevzuatına göre hesaplanan tutar.” şeklinde tanımlanmıştır.
Anılan mevzuat hükmü gereğince kurum hissesi, TÜBİTAK kaynakları tarafından desteklenen projelerin maliyetine bağlı olarak TÜBİTAK tarafından hesaplanan ve projenin fiilen yürütüldüğü birimin Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılmak üzere hesaplanan tutar olarak tanımlanmıştır.
Tablo 5:Kurum Hissesi Kapsamında Yapılan Harcamalar

Proje Kodu Projenin Yürütüldüğü Fakülte Kurum Hissesi Kapsamında Yapılan Alım
119F279 Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi A4 Fotokopi Kağıdı
121F253 Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Laptop çantası ve sarf malzemeleri
119K746 Edebiyat Fakültesi Yurtdışı harcırah ödemesi (Yurtdışı bir projede danışma kuruluna katılma amacıyla)

Yapılan inceleme sonucunda TÜBİTAK kaynaklı desteklenen projelerde kurum hissesi kapsamında yapılan bazı harcamaların Ar-Ge kapsamında olmadığı görülmüştür.
Üniversite tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış ve gereken hassasiyetin gösterileceği bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak TÜBİTAK kaynakları ile desteklenen projeler kapsamında hesaplanan kurum hissesinin anılan mevzuat kapsamında harcanması sağlanmalıdır.