|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve üniversite döner sermayesi taşınmazlarına yönelik bakım ve onarım harcamalarının, ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesi, maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların bu varlıkların kayıtlı değerine ilave edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğde, 34.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların ilgili duran varlıkların maliyetine eklenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
2023 yılı itibarıyla, Bakanlık tarafından belirlenen limit 114.000 TL olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, üniversitede yapılan bakım ve onarım harcamalarından 3.905.886,77 TL tutarındaki değer artırıcı harcamaların, varlığın kayıtlı değerine eklenmeden gider olarak kaydedilmesi, mali tablolarda hatalı bir gösterime yol açmıştır. Bu durum, 252 Binalar Hesabı’nda eksik, 630 Giderler Hesabı’nda ise fazla bir görünüm oluşturmuştur. Kamu İdaresi, taşınmazlara ait değer artırıcı harcamaların mevzuata uygun şekilde kaydedileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların, ilgili maddi duran varlık hesaplarına doğru bir şekilde kaydedilmesi, mali tabloların gerçek değerleri yansıtması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubu ile ilgili “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamaların gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği, beşinci fıkrasında ise; bu limitin gerektiğinde Bakanlıkça güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulacağı düzenlenmiştir.
Taşınmazların her biri için öngörülen limit, Bakanlıkça 07.11.2023 tarihinde 114.000,00 TL olarak belirlendiğinden 2023 yılında 114.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım, tamir mahiyetindeki harcamalardan değer artırıcı nitelikte olanların 630 Giderler Hesabında gider kaydı yerine ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir.
Üniversitede 2023 yılında yapılan bakım ve onarım harcamalarından varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini ve sağlanan faydayı artıran 3.905.886,77 TL’nin varlığın kayıtlı değerine eklenmeyerek giderleştirilmesi sonucunda; mali tablolarda 252 Binalar Hesabında eksik, 630 Giderler Hesabında ise fazla gösterime neden olunmuştur.
Kamu İdaresinin cevabında, taşınmazlara ait değer artırıcı harcamalara ilişkin işlemlerin mevzuata uygun hale getirilmesinin sağlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilerek, mali tablolarda bu varlıkların gerçek değerleri ile görünmesinin sağlanması gerekmektedir.