|
ÖZET: Döner Sermaye Birimleri tarafından kullanılan alanlara ait elektrik, su ve ısınma giderlerinin tamamının Üniversite özel bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri, döner sermaye gelirlerinin belirli bir kısmının yükseköğretim kurumlarının ihtiyaçları için kullanılabileceğini belirtmektedir. Ancak, döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esas olup, bu durumun istisnaları sınırlıdır.
Denetim raporlarında, Kafkas Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi’ne ait 11.852.837,35 TL doğalgaz ve 12.900.592,48 TL elektrik giderlerinin üniversite bütçesinden ödendiği görülmüştür. Ayrıca, Sürekli Eğitim Merkezi ve diğer döner sermaye birimlerinin ortak alanlarda hizmet vermesine rağmen, bu giderlere katkıda bulunmadıkları tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi, bu giderlerin döner sermaye bütçesinden karşılanacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, döner sermaye birimlerine ait giderlerin, bu birimlerin gelirleriyle karşılanması gerektiği ve gerektiğinde işletme giderleri payının artırılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Döner Sermaye Birimleri Tarafından Kullanılan Yerlere Ait Giderlerin Üniversite Bütçesinden Ödenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesi birimleri tarafından kısmen veya tamamen kullanılan yerlere ait elektrik, su ve ısınma giderlerinin tamamının Üniversite özel bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (b) fıkrasında; döner sermaye işlemlerinden tahsil edilen gelirin belirli bir oranının; ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı maddenin (i) fıkrasında döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu, yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un Geçici 66’ncı maddesinde de; tıp fakültelerine bağlı sağlık uygulama ve araştırma merkezi döner sermaye birimlerinin bütçesine ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz alımlarına ilişkin muaccel borçlarının ödenmesi amacıyla aktarma yapılabileği hükme bağlanmıştır.
Üniversitenin özel bütçeden döner sermaye işletmesine ait ihtiyaçların temini, bir başka deyişle kaynak aktarımı, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinde belirtilen haller ile geçici 66’ncı maddede olduğu gibi istisnai bir durum olup, mevzuat hükümleriyle sınırlıdır. Bu nedenle belirtilen istisnalar dışında döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esastır.
Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 16’ncı maddesine istinaden hazırlanan 2021-2023 yılı Bütçe Hazırlama Rehberi’nin “Genel İlkeler” başlıklı 7’nci maddesinde; döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığıyla karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı ifade edilmiştir.
Denetimlerde, Kafkas Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesine ait 11.852.837,35 TL’lik doğalgaz ile 12.900.592,48 TL elektrik faturasının üniversite özel bütçesinden ödendiği görülmüştür. Ayrıca Döner Sermaye birimlerinden Sürekli Eğitim Merkezi, Eğitim Fakültesi Müdürlüğü, Veterinerlik Fakültesi Çiftlik Müdürlüğü, Türkçe Eğitimi ve Araştırma Merkezi birimleri de Üniversite ile ortak alanlarda hizmet vermekte olup ilgili alanların elektrik, su ve ısınma giderlerine katılmadıkları görülmektedir. Söz konusu giderlerin tamamı Üniversite bütçesinden karşılanmakta olup bu durumun yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresinin cevabında, söz konusu giderlerin Döner Sermaye bütçesinden karşılanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; döner sermaye işletmesi birimlerine ait elektrik, su ve ısınma giderlerinin döner sermaye işletmesi tarafından karşılanması, döner sermaye biriminin gelirlerinden ayrılan işletme giderleri payının yeterli olmadığı durumlarda bu payın artırılması gerekmektedir.