|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversitelerin kayıtlarında bulunan dayanıklı taşınırlar ve bunların amortismanları için enflasyon düzeltme işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 16 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 85 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği, kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon etkilerinden arındırılarak güncel satın alma gücünü yansıtacak şekilde düzenlenmesini öngörmektedir. Tebliğ, enflasyon düzeltmesinin nasıl yapılacağına dair usul ve esasları belirlemiştir.
Tebliğ çerçevesinde, 31 Aralık 2023 tarihli mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı ve düzeltme işlemlerinin mali yıl sonu itibarıyla amortisman işlemlerinden önce yapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca, enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan farkların muhasebeleştirilmesi ve birikmiş amortisman tutarlarının düzeltme katsayıları ile güncellenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, üniversiteler bu düzeltmeleri gerçekleştirememiştir. Kamu idaresi, dönem sonu işlemlerinin başlatıldığını ve enflasyon muhasebesi düzeltmelerinin 2024 yılında yapılabileceğini bildirmiştir. Bu süreçte, taşınırlarla ilgili enflasyon muhasebesi işlemlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütülmesi gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: Dayanıklı Taşınırlar İçin Enflasyon Düzeltme İşleminin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin kayıtlarında bulunan dayanıklı taşınırlar ile bu taşınırların amortismanları için enflasyon düzeltme işlemi yapılmadığı tespit edilmiştir.
16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde, kapsamdaki kamu idarelerine ait mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını sağlamak üzere uygulanacak enflasyon düzeltmesinin usul ve esasları belirlenmiştir.
Tebliğ’de;
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kapsamdaki kamu idarelerinin 31/12/2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı,
Parasal olmayan kalemlerin kayıtlara alındıkları tarihin, kayıt tarihi sadece yıl olarak biliniyorsa kayıtlara girdikleri yılın Aralık ayının, cari yılda edinilen kalemlerin giriş tarihleri bilinemiyorsa önceki yılın Aralık ayının düzeltmeye esas alınacağı,
Enflasyon düzeltmesi işleminin, mali yıl sonu itibarıyla amortisman işlemlerinden önce geçici mizana yansıyacak şekilde dönem sonunda yapılacağı,
Birikmiş amortisman tutarlarının, ait oldukları varlığın düzeltme katsayısı ile düzeltileceği,
Amortisman ayırma işleminin, enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan yeni değer esas alınarak, bu yeni değerin ilgili kalemin kalan ekonomik ömrüne eşit dağıtılması suretiyle yapılacağı,
Enflasyon düzeltmesi sonucu ortaya çıkan farkın muhasebeleştirilmesinde, ilgili hesabın yeni ihdas edilen yardımcı hesabına borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedileceği,
Birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedileceği,
698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabının bakiyesinin, dönem sonu işlemleri bağlamında Tebliğ’in geçici 1 inci maddesi gereğince 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabının veya 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabının “98 Geçmiş Yıllar Enflasyon Farkları” yardımcı hesabına aktarılacağı,
belirtilmiştir.
Tebliğ’in eki ‘’Enflasyon Düzeltmesine Tabi Tutulacak Parasal Olmayan Kalemler” listesinde 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-) da yer almaktadır.
Üniversitenin kayıtlarda bulunan dayanıklı taşınırlar ile bu taşınırların amortismanları için enflasyon düzeltme işlemi yapılmamıştır. Bu durumda 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının parasal değerleri enflasyon etkilerinden arındırılmamış olmaktadır.
Yukarıda açıklandığı üzere 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı için enflasyon düzeltme işlemi yapılmadığından 2023 yılı mali tabloları gerçek parasal değerleri yansıtmamaktadır.
Kamu İdaresi bulguda yer alan tespite katılmış, dönem sonu işlemleri başlatıldığından taşınırlara ilişkin 2023 yılı enflasyon muhasebesine ilişkin düzeltme işlemlerinin yapılamadığı, konunun Muhasebat Genel Müdürlüğüne bildirildiği, düzeltme işlemlerinin 2024 yılında yapılabileceği bilgisi verilmiştir.
Bu kapsamda taşınırlara ilişkin enflasyon muhasebesi işlemlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile koordinasyon sağlanarak yapılması gerekmektedir.