ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belirli süre gerektiren işlerde sözleşme yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (d) bendi uyarınca, alımı yapılacak mal veya hizmetin belirli bir süreyi kapsaması durumunda, sözleşme yapılması zorunludur. Denetimlerde, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bazı projelerde bu kuralın ihlal edildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde, belirli bir süre gerektiren işlerin sözleşmeye bağlanmasının gerekliliği vurgulanmaktadır. İlgili harcama biriminin açıklamasında, belli süreyi kapsayan işlerde sözleşme imzalandığı, ancak bulguya konu olan alımların tek seferde yapıldığı için sözleşme düzenlenmediği ifade edilmiştir. Ancak, bu durum Tebliğ’in şartlarını karşılamamaktadır; zira süre gerektiren işlerin sözleşmeye bağlanması, taraflar arasındaki ilişkilerin yazılı olarak belgelendirilmesi açısından önemlidir.

Sonuç olarak, doğrudan teminle gerçekleştirilecek alımlarda, malın teslimi veya hizmetin belirli bir süreyi gerektirmesi durumunda, mutlaka bir sözleşme yapılması gerekmektedir. Rektörlük, bu konuda tüm harcama birimlerine gerekli bilgilendirmeyi yapmış ve sözleşme düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir.

BULGU: Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen ve Belli Süre Gerektiren İşlerde Sözleşme Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren bazı işler için sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3. maddesinde; alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Denetimlerde, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından doğrudan teminle gerçekleştirilen ve aşağıdaki tabloda belirtilen yapımı belli bir süre gerektiren bazı işler için sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresinin ilgili harcama biriminin cevabında, belli süreyi içerip hakkediş düzenlenmek suretiyle birden fazla alım yapılan işlerde sözleşme imzalandığı, bulgu konusu alımların bir defada yapılan alımlar olduğu için sözleşme imzalama yoluna gidilmediği ifade edilmiş ise de; Kamu İhale Genel Tebliğinde birden fazla alım yapılıp yapılmaması veya hakediş raporu düzenlenip düzenlenmemesine bakılmaksızın yapımı veya teslimi belli bir süreyi gerektiren işlerin sözleşmeye bağlanması şart koşulmuştur. Alımı veya yapımı için belirli bir ifa süresi öngörülen işlerde sözleşme düzenlenmesinin gerekçesi, işin süresi içinde bitirilmesi başta olmak üzere diğer karşılıklı edimlerin yazılı kural haline getirilerek taraflar arasındaki ilişkiye ispat imkanı sağlamaktır. Bulgu konusu edilen işlerin tamamlanmaları için de belirli bir süre öngörülmüş olduğundan sözleşmeye bağlanmaları gerektiği değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan, Kamu idaresi cevabında Rektörlük tarafından denetim raporuna istinaden tüm harcama birimlerine 4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesinin (d) bendi uyarınca yapacakları ve belli bir süreyi öngören işler için sözleşme düzenlemeleri gerektiği hususunun yazılı olarak bildirildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; doğrudan teminle yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın mutlaka bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir.
Tablo 5:Sözleşme Yapılmayan Yapım ve Hizmet İşleri

İŞİN ADI İŞE BAŞLAMA TARİHİ İŞİN BİTİŞ
TARİHİ
İŞİN
SÜRESİ(Gün)
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi A Kapı Saha Besleme Panosu Elektrik Tadilat İşleri Yapım İşi ile Lojmanlar Bölgesi Fiberoptik Kablo Tadilat İşleri Yapım İşi 13.02.2023 10.03.2023 26
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Batı Yerleşkesi 20 Metre Asansörlü Aydınlatma Direkleri Elektrik Tadilat İşleri Yapım İşi 28.04.2023 22.05.2023 25
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Yerleşkesi İnşaat Tadilat İşleri, Alüminyum Doğrama Tadilatı, Mühendislik Fakültesi Dış Cephe Tamirleri, ÖYP Yurt Üniteleri Tamirat İşleri ile Kartepe Turzim MYO Temiz Su Hattı Tadilatı Yapım İşi 22.02.2023 13.03.2023 20
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Batı Yerleşkesi 2023 Yılı SEDAŞ Ölçü Hücresi Postası Tesisleri ile Bina Tipi Trafo Postası Tesisleri Yıllık Bakım Hizmet Alım İşi 03.10.2023 20.11.2023 49
Kocaeli Üniversitesi Umuttepe Batı Yerleşkesi Kütüphane Binası Mekanik ve Elektrik Tesisat Projelerinin Yaptırılması Hizmet Alım İşi 04.05.2023 12.06.2023 40