ÖZET: Kesin teminat mektubunun geçerlilik süresinin işin teminat süresini kapsamadığı tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, 901153 ihale numaralı MAÜ Bağlı Birimler Mekanik Bakım Onarım işine ilişkin olarak alınan banka teminat mektubunun, ihale dokümanında belirtilen teminat süresini karşılamadığı görülmüştür. Kamu İhale Kanunu’nun 43. maddesi gereğince, taahhüdün sözleşme ve ihale şartlarına uygun olarak yerine getirilmesi için %6 oranında kesin teminat alınması zorunludur. Ayrıca, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’ne göre teminat süresi, geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasındaki süreyi kapsamalıdır ve bu süre 12 aydan az olamaz.

Denetim sonucunda, sözleşmenin 20. maddesinde teminat süresinin 12 ay olarak belirlendiği, işin bitiş tarihinin 03.04.2024 olduğu, dolayısıyla teminat süresinin 03.04.2025 tarihine kadar geçerli olması gerektiği, ancak yüklenicinin sunduğu kesin teminat mektubunun geçerlilik tarihinin 01.04.2025 olarak düzenlendiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte alınacak kesin teminat mektuplarının geçici kabul tarihi ile kesin kabul tarihi arasındaki teminat süresini kapsayacak şekilde düzenlenmesi için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Bu durum, ihale ve sözleşme hükümlerine uygun bir uygulama sağlanması açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Yükleniciden Alınan Kesin Teminat Mektubu Geçerlilik Tarihinin İşin Teminat Süresini Kapsamaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

2023/901153 ihale numaralı MAÜ Bağlı Birimler Mekanik Bakım Onarım işine ilişkin olarak kesin teminat olarak alınan banka teminat mektubunun söz konusu işlere ait ihale dokümanında belirtilen teminat süresini kapsamadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanun’nun “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır” hükmüne yer verilmiştir.
İhale dokümanın bağlayıcı parçası olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek süre teminat süresi olduğu, yapım işlerinde teminat süresi, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa on iki aydan az olamayacağı, 45’inci maddesinde taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının yükleniciye iade edilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesi zorunlu olduğu belirtilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla ihale bedeli üzerinden %6 oranında kesin teminatın alınacağı, geçici kabul itibar tarihi ile kesin kabul arasında geçecek sürenin teminat süresi olduğu, yapım işlerinde teminat süresinin 12 aydan az olamayacağı, geçici kabul tutanağın onaylanmasından sonra kesin teminatın yarısı, kesin kabul tutanağın onaylanmasından sonra kalan yarısının Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesini getirilmesi koşuluyla iade edileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimde 2023/901153 ihale numaralı MAÜ Bağlı Birimler Mekanik Bakım Onarım işine ait sözleşmenin 20’nci maddesinde teminat süresinin 12 ay olarak belirlendiği, iş bitimi tarihinin 03.04.2024 olduğu, bu durumda herhangi bir süre uzatımı olmaması halinde teminat süresinin 03.04.2025 tarihine kadar olduğu ancak yüklenicinin söz konusu iş için İdareye verdiği kesin teminat mektubunun geçerlilik tarihinin 01.04.2025 olarak düzenlendiği ve işin sözleşmesinde öngörülen teminat süresini kapsamadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, bundan sonra teslim alınan kesin teminat mektuplarının geçici kabul itibar tarihi ile kesin kabul tarihi arasındaki teminat süresini kapsayacak şekilde düzenlenmesi sağlanacak olup, bu konuda gereken özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınan kesin teminat mektuplarının geçici kabul itibar tarihi ile kesin kabul tarihi arasındaki teminat süresini kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.