Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğe Uygun Olmayan İş ve İşlemlerin Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmeliğe Uygun Olmayan İş ve İşlemlerin Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projeleri incelendiğinde, Komisyon tarafından kabul edilen ve tamamlanan projelerin zamanında YÖKSİS’e girilmediği, projelere ait ara raporlar ile sonuç raporlarının süresinde yahut hiç verilmediği, söz konusu eksikliklere rağmen komisyon tarafından mevzuatında ifade edilen yaptırımların uygulanmadığı ve özel hesaba aktarılan ödeneklerin proje bazında harcama durumu ve hesap özeti ile özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılan harcamaların ilgili mercilere gönderilmediği görülmüştür.
26.11.2016 tarih ve 29900 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik’in “Proje raporları” başlıklı 8’inci maddesinde, kabul edilen bir projenin yürütücüsünün Komisyona altı ayda bir geçmiş dönemdeki çalışmalarla ilgili bilgilerin yer aldığı ara raporu sunacağı, ara raporların Komisyon tarafından inceleneceği ve projelerin sonraki dilimleri ile ilgili maddi desteğin devamının Komisyonun olumlu görüşüne tabi olduğu, proje yürütücüsünün, protokolde belirtilen bitiş tarihini izleyen en geç üç ay içerisinde, araştırma sonuçlarını içeren proje sonuç raporunu Komisyon tarafından belirlenen formata uygun olarak sunacağı,
Anılan Yönetmelik’in “Bilimsel araştırma projelerinin ve kaynak aktarımı desteklerinin YÖKSİS’e girilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde ise, Komisyon tarafından kabul edilen ve devam eden bilimsel araştırma projeleri ve kaynak aktarımı desteklerine ilişkin bilgiler ile Yükseköğretim Kurulu tarafından istenen diğer bilgilerin, projenin kabul tarihini takip eden ve tamamlanan projelerin sonuç raporunun verilmesi gereken tarihi takip eden bir ay içinde YÖKSİS’e girileceği, YÖKSİS’e veri girişlerinin belirlenen zamanlarda yapılmasını takip etme görevi ve sorumluluğunun Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörüne ait olduğu,
Sözü edilen Yönetmelik’in “Bütçe ödeneklerinin özel hesaba aktarılması” başlıklı 19’uncu maddesi (d) ve (e) bendinde ise, özel hesaba aktarılan ödeneklerin proje bazında harcama durumu ve hesap özetinin her yıl Eylül ve Aralık aylarının son haftasında Strateji ve Bütçe Başkanlığına, özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılan harcamaların, analitik bütçe sınıflandırmasının ekonomik kodlama sistemine uygun olarak her yılın Ağustos ve Aralık ayı sonu itibarıyla, takip eden ayın ilk haftasında elektronik Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderileceği,
Hükümleri düzenlenmiştir.
Mardin Artuklu Üniversitesi tarafından hazırlanarak yayınlanan Bilimsel Araştırma Projeleri Uygulama Yönergesinin “Uygulanacak yaptırımlar” başlıklı 17’nci maddesinde proje ara rapor ve sonuç raporu teslim edilmeyen projelerinin yürütücüsü ve ekibine Komisyon tarafından kararlaştırılacak süreler ile yeni proje ve projenin sonuçlandırıldığına dair belgenin verilmeyeceği düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Üniversiteler nezdinde yürütülen bilimsel araştırma projeleriyle ilgili iş ve işlemlerin Komisyon aracılığıyla yürütüleceği, Komisyon tarafından kabul edilen projelerin yürütücüleri tarafından projeleriyle ilgili altı ayda bir ara raporun verilmesi gerektiği, proje süresinin bitişinden itibaren en geç 3 ay içerisinde ise proje sonuç raporunun Komisyona sunulacağı söz konusu düzenlemelere aykırı hareket eden proje yürütücülerinin ilgili maddeler gereğince yaptırımlara maruz kalacağı, projelerle ilgili bilgilerin zamanında YÖKSİS’e girilmesi gerektiği, özel hesaba aktarılan ödeneklerin proje bazında harcama durumu ve hesap özeti ile özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılan harcamaların ilgili mercilere zamanında gönderilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde;
Komisyon tarafından kabul edilen ve devam eden bilimsel araştırma projeleri ve kaynak aktarımı desteklerine ilişkin bilgiler ile Yükseköğretim Kurulu tarafından istenen diğer bilgilerin YÖKSİS’e zamanında girilmediği,
Özel hesaba aktarılan ödeneklerin proje bazında harcama durumu ve hesap özetinin Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderilmediği,
Özel hesaba aktarılan tutarlardan yapılan harcamaların, analitik bütçe sınıflandırmasının ekonomik kodlama sistemine uygun olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderilmediği,
Komisyon tarafından kabul edilen projelerin yürütücüleri tarafından projeleriyle ilgili altı ayda bir verilmesi gereken ara raporun aşağıdaki tabloda yer verildiği üzere ya hiç verilmediği ya da mazeret sunulmaksızın zamanında verilmediği, buna rağmen Bilimsel Araştırma Komisyonu tarafından ilgili Yönergedeki yaptırım maddelerinin proje yürütücüleri hakkında işletilmediği,
Tablo 6:Ara Raporu Verilmeyen veya Mazeret Sunulmaksızın Geç Verilen Projelerin Listesi

Komisyon tarafından kabul edilen projelerin yürütücüleri tarafından proje bitiş tarihinden itibaren en geç 3 ay içerisinde verilmesi gereken sonuç raporlarının aşağıdaki tabloda gösterilen projelerde ya geç verildiği ya da halen verilmediği,
Tablo 7:Sonuç Raporu Teslim Edilmeyen Projelerin Listesi

Hususları tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin BAP Koordinatörlüğünün 24.04.2024 tarih ve 140758 sayılı yazı ile uyarıldığı ve konuya gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, projeyi bilimsel, teknik, idari, hukuki ve mali yönlerden, mevzuata uygun bir şekilde yürütmekten sorumluluğu bulunan proje yürütücülerinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi konusunda gerekli özenin gösterilmesi gerekmektedir.