|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin doğrudan temin süreçlerinde belirlenen parasal limitlerin %10 sınırını aştığını ve bu aşım için Kamu İhale Kurulu’ndan izin alınmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi, ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile alım yapılabileceğini belirtirken, büyükşehir belediyesi sınırları içindeki idarelerin 2023 yılı için 431.810,00 TL’ye kadar olan ihtiyaçlarını bu kapsamda temin edebileceğini ifade etmektedir. Ancak, aynı Kanun’un 62’nci maddesi, bütçeye konulan ödeneklerin %10’unun aşılmaması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, üniversitenin mal alımları için ayrılan toplam ödeneğin 157.379.667,64 TL olduğu, bu yıl içinde yapılan mal alımı harcamasının ise 17.693.863,69 TL olduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu harcamanın bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aştığı ve Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli iznin alınmadığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesi, ihale süreçlerinde ilgili kurallara uyulmasının önemini vurgulamakta ve ihale yetkilileri ile komisyon üyeleri için belirli müeyyideleri öngörmektedir. Sonuç olarak, kamu idarelerinin ihtiyaçlarının temininde mevzuata uyulması büyük bir titizlikle sağlanmalıdır. Bu bağlamda, Kamu İhale Kurulu’na yapılacak başvuruların zamanında gerçekleştirilmesi ve %10 sınırının aşılmaması için gerekli önlemlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilindeki Mal ve Hizmet Alımlarında %10 Sınırı Aşan Kısım için Kamu İhale Kurumundan İzin Alınmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından doğrudan temin için belirlenen limitler kapsamında yapılan alımlarda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen %10 sınırının aşıldığı ancak bunun için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinde; ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile alım yapılabileceği açıklanmış ve ilgili maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilindeki idarelerin 2023 yılı için 431.810,00 TL’ye kadar olan ihtiyaçlarını bu bent kapsamında temin edebileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 62’nci maddesinde ise; idarelerce uyulması gereken diğer kurallar belirtilmiştir. İlgili maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde, yukarıda bahsedilen 22’nci madde için belirtilen limitler kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.01.2021 tarihinde yürürlüğe giren 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’de, Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendinin nasıl uygulanacağı “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddede düzenlenmiştir. Buna 22’inci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde, bütçe sahibi olan kamu idarelerinin yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarını dikkate almaları; %10 oranını ise mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı hesaplamaları gerekmektedir. Ayrıca %10 oranının aşılıp aşılmadığı idareler tarafından takip edilmeli, söz konusu oranının aşılacağının anlaşılması halinde Kamu İhale Kuruluna başvuru yapılmalıdır. Ayrıca Tebliğ’de oran aşıldıktan sonra yapılan başvuruların Kurulca reddedileceği belirtilmiştir.
Anılan Tebliğ’in “Başvuru işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde ise; başvuru işlemlerinin ne şekilde yapılacağına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, Üniversitede mal alımları için bütçe konulan ödenek toplamının 157.379.667,64 TL, yıl içerisinde 22/d kapsamında yapılan toplam mal alımı harcamasının 17.693.863,69 TL olduğu; hizmet alımları için bütçeye konulan ödenek toplamının ise 5.598.387,00 TL, yıl içerisinde 22/d kapsamında yapılan toplam hizmet alımı harcamasının 1.213.492,53 TL; tespit edilmiştir. Ancak yapılan alım tutarının, bu alımlar için bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aştığı ve Kamu İhale Kurumundan da izin alınmadığı anlaşılmıştır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 60’ıncı maddesinde “… 5 inci maddede belirtilen ilkelere ve 62 nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da yukarıda belirtilen müeyyideler uygulanır” denilerek, ihale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; Kanun’un temel ilkeleri ve ilgili maddelerde belirlenen kurallara uymasının önemine vurgu yapılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin çalışmaların başladığı bilgisi verilmiştir.
Bu çerçevede, kamu idarelerinin ihtiyaçlarının temininde mevzuata uyulmasında azami özen gösterilmesi gerekmektedir.