|
ÖZET: Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile üniversite arasında yapılan reklam anlaşması çerçevesinde, tahsil edilen reklam bedelinin doğrudan üniversitenin İktisadi İşletmesi hesabına yatırıldığı ve bu süreçte malzemelerin ihalesiz temin edildiği belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri gereğince, kamu kaynaklarının etkili ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Anlaşmanın içeriği, Marmaris Turizm Meslek Yüksekokulu’na ait ek hizmet binasının bakım onarımı için Spor Toto Teşkilatı’nın reklamlarının yer alması karşılığında belirlenmiştir.
Reklam bedeli, Rektörlükten alınacak vergi borcu yoktur yazısı ile birlikte ödenmelidir. Ancak, Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’na gönderilen 4.274.336,40 TL tutarındaki ödeme, doğrudan İktisadi İşletme hesabına aktarılmış ve burada herhangi bir mevzuat kuralına tabi olmaksızın harcanmıştır. Bu durum, elde edilen kaynakların ve harcamaların üniversite muhasebe kayıtlarında düzgün bir şekilde takip edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Muğla Vergi Dairesi Başkanlığı’nın görüşüne göre, reklam hizmeti için İktisadi İşletme tarafından Spor Toto Teşkilat Başkanlığı adına fatura düzenlenmesi gerekmektedir. Yapım işlerinin, üniversitenin ilgili birimleri tarafından ihale ile gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, mal alımlarının İktisadi İşletme tarafından herhangi bir harcama mevzuatına tabi olmaksızın yapıldığı da belirtilmiştir. Kamu kaynaklarının kullanımı konusunda, mevzuata uygun davranılması ve herhangi bir menfaat çatışmasına yol açacak uygulamalardan kaçınılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Spor Toto Teşkilat Başkanlığı İle Yapılan Reklam Anlaşması Gereğince Tahsil Edilecek Reklam Bedelinin Üniversite İktisadi İşletmesi Hesabına Yatırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile Üniversite arasında imzalanan reklam anlaşması uyarınca, Üniversitenin Marmaris Uygulama Oteli tefrişatında kullanılmak üzere tahsil edilen tutarların doğrudan Üniversite İktisadi İşletmesinin banka hesaplarına yatırıldığı ve söz konusu malzemelerin ihalesiz olarak temin edildiği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme” başlıklı 8’inci maddesinde aynen:
“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”
denilmektedir.
4734 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde de, kamu kurumlarının her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin 4734 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır.
Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile Üniversite arasında düzenlenen reklam sözleşmesinin 4’üncü maddesi ile sözleşmenin konusunun Marmaris Turizm Meslek Yüksekokuluna ait ek hizmet binasının bakım onarımının yaptırılabilmesi amacıyla, bu tesiste Teşkilat Başkanlığının reklamlarına yer verilmesi karşılığında rektörlüğe reklam bedeli verilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu, 6’ncı maddesinde reklam bedelinin ödenmeden önce Rektörlüğün vergi borcu olmadığına dair ilgili kuruluştan alınmış yazının Teşkilat Başkanlığına gönderilmesi gerektiği, ödeme yapılacak iban numarasının yine Teşkilat Başkanlığına gönderilmesinin gerektiği, gönderilen reklam bedelinin münhasıran sözleşme konusu iş haricinde harcanamayacağı, Rektörlüğün sözleşmede belirtilen hususları yerine getirmemesi durumunda reklam bedelinin yasal faizi ile birlikte Teşkilat Başkanlığına ödeneceği, hüküm altına alınmış ve söz konusu sözleşme Spor Toto Teşkilat Başkanlığı yetkilisi ile Üniversite Rektörünce imza altına alınmıştır.
Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile Üniversite arasında düzenlenen reklam sözleşmesi ile Marmaris ilçesinde bulunan Marmaris Turizm Yüksekokuluna ait ek hizmet binasının (uygulama oteli) bakım onarımı ve tefrişatı için gerekli giderin, Gençlik ve Spor Bakanlığı ve Spor Toto Teşkilatının reklam afişlerine yer verilmesi karşılığında teşkilat başkanlığınca karşılanması hususunda anlaşılmıştır.
Bu reklam anlaşması uyarınca, uygulama otelinin tefrişatı için Spor Toto Teşkilat Başkanlığınca gönderilen 4.274.336,40 TL Üniversite banka hesaplarına aktarılmaksızın doğrudan İktisadi İşletmeye ait banka hesabına göndertilmiş ve İktisadi İşletme bünyesinde herhangi bir mevzuat hükmüne tabi olmaksızın harcanmıştır. Bu şekilde elde edilen kaynağın ve bu kaynağın harcanması neticesinde edinilen varlıkların Üniversite muhasebe kayıtlarında takip edilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresince verilen cevapta özetle, Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile yapılan sözleşme uyarınca idareye reklam bedeli ödenebilmesi için idareden fatura talep edildiği, bunun üzerine de Muğla Vergi Dairesi Başkanlığından görüş istendiği, Muğla Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazıda, konu ile ilgili olarak Marmaris Vergi Dairesi Müdürlüğünce, Marmaris Turizm Meslek Yüksekokuluna ait ek hizmet binası hakkında düzenlenen yoklama fişinde, söz konusu adreste Marmaris Turizm Meslek Yüksekokulunun uygulama oteli olarak İktisadi İşletme tarafından otel-konaklama hizmeti verildiğinin tespit edildiği, Üniversite Marmaris Turizm Meslek Yüksekokulu Ek Hizmet binasında Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığının reklamlarının yer alması nedeniyle verilen reklam hizmeti için yapılacak ödemeye istinaden İktisadi işletme tarafından Spor Toto Teşkilat Başkanlığı adına fatura düzenlenmesi gerektiğinin bildirildiği, buna göre İktisadi İşletmesi tarafından düzenlenen hizmet faturaları karşılığı elde edilen gelirin Marmaris Turizm Meslek Yüksekokulu Uygulama Otelinin bakım-onarımı ve tefrişinde kullanıldığı, bu kapsamda gerçekleştirilen yapım işlerinin Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından düzenlenen ihale ile yapıldığı, mal alımlarının ise İktisadi İşletme tarafından gerçekleştirildiği, alımlar için ödenen KDV tutarlarının İktisadi İşletmenin KDV beyannamesinde ödeyeceği toplam vergiden indirilmesinin sağlandığı, ifade dilmiştir.
Öncelikle, Spor Toto Teşkilat Başkanlığınca istenilen faturalar, işin yapılmasına ilişkin olarak yüklenici tarafından düzenlenecek faturalardır. Üniversiteden bu anlamda talep edilen bir fatura söz konusu değildir. Muğla Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazı, üniversitenin yazısına istinaden gönderilen bir yazıdır. Zira o adreste vergisel açıdan faaliyet gösteren iktisadi işletmedir. Bu nedenle Vergi dairesi iktisadi işletmenin fatura kesmesi gerektiğini ifade etmiştir. Yine idare cevabında, yapım işlerinin ilgili harcama mevzuatı çerçevesinde, Üniversite Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından ihale suretiyle gerçekleştirildiği, mal alımlarının ise hiçbir harcama mevzuatına tabi olmaksızın iktisadi işletme tarafından gerçekleştirildiği de açıkça ikrar edilmiştir. İdare cevabı bu anlamda bulgu konusu hususu destekler niteliktedir ki bulgumuzda da öne sürülen husus ta bununla ilgilidir. Yine idare cevabında, alınan malzemelerin iktisadi işletme kayıtlarına alındığı ifade edilmiş ise de söz konusu mallar Üniversitenin malıdır, iktisadi işletme bu tesisin işletmecisidir.
Her türlü kamu kaynağını kullanan kamu görevlilerinin, söz konusu kaynakların kullanılmasında, yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olarak davranması, herhangi bir kurum yada kişinin menfaatiyle sonuçlanabilecek uygulamalara mahal vermemesi gerektiği değerlendirilmektedir.