|
ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenici ve alt yüklenicilerin 15 yıllık sorumluluk mükellefiyetinin göz önünde bulundurulmadan bakım onarım işlemlerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri uyarınca, yüklenici ve alt yükleniciler, yapının uygun şekilde inşa edilmemesi veya hileli malzeme kullanımı gibi nedenlerle ortaya çıkan zararlardan, işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumlu tutulmakta; kesin kabul tarihinden sonra ise 15 yıl boyunca müteselsil sorumluluk taşımaktadır.
Kamu binalarında bakım onarım giderlerinin karşılanabilmesi için, öncelikle idare tarafından bir teknik heyet oluşturulması ve bakım onarım gereksinimlerinin kaynağının belirlenmesi gerekmektedir. Bu tespit, kullanıma bağlı nedenlerden mi yoksa yükleniciye ait imalat hatalarından mı kaynaklandığının belirlenmesi amacıyla yapılmalıdır. Eğer bakım onarım giderleri yüklenicinin kusurundan kaynaklanıyorsa, bu giderlerin yüklenici tarafından karşılanması ve gerektiğinde hukuki süreç başlatılması gerekmektedir. Kamu İdaresi, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı bünyesinde bir teknik heyet oluşturulduğunu ve bakım onarım gereksinimleriyle ilgili tespit raporlarının tutulmaya başlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, 4735 sayılı Kanun’un 30. maddesi gereğince, kesin kabul onay tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım süreçlerinin etkin bir şekilde yönetilmesi ve belgelenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yüklenici ve Alt Yükleniciler İçin Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yaptırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabul tarihinden itibaren, yüklenici ve alt yükleniciye getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden ve bu kapsamda bir “Teknik Heyet Tespit Raporu” oluşturularak tespit yaptırılmadan bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri uyarınca, yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de 15 yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilât veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gereklidir.
4734 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık müteselsil sorumluluk süreci devam eden kamu binalarında, tadilatlar hariç, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle idarece ön teknik heyet oluşturulması, bu meyanda söz konusu bakım onarım gerektiren durumun kullanıma bağlı nedenlerden mi, yoksa yükleniciye bağlı imalat hatasından mı kaynaklandığının tespiti yapılarak yazılı belgeye bağlanması, kullanıma bağlı ve/veya zorunlu tadilat kaynaklı bakım onarım giderinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklandığı mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiler marifetiyle de tespiti yapılan işlere ait bakım onarım giderinin yüklenici tarafından karşılanması, belirli bir süre verilerek sonuç alınamaması durumunda kamu kaynakları ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsili için hukuki işlem başlatılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında; Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı görevlilerinden müteşekkil teknik heyet oluşturularak, bakım onarım gerektiren hususlarla ilgili öncelikle teknik heyet tespit raporu tutulmaya başlandığı bildirmiştir.
Sonuç olarak 4735 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinin gereği olarak kesin kabul onay tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım yaptırılacak binalar için öncelikle idare görevlilerinden müteşekkil bir teknik heyet kurularak gerekli ön tespitin yaptırılmasına ilişkin mekanizmanın işletilmesi ve bu sürecin belgelendirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.