ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, “Dış Laboratuvar Testleri Sonuç Karşılığı Hizmet Alımı” işinde, yüklenicinin ihale dokümanına uygun taahhütlerini yerine getirmediğini ve bu durum için öngörülen yaptırımların uygulanmadığını ortaya koymuştur. Sözleşmenin 16. maddesi, özel aykırılık halleri sayısının 30’a ulaşması durumunda sözleşmenin feshedileceğini belirtirken, yüklenicinin işin süresinde tamamlamaması halinde yazılı ihtar yapılacağını ve teminatın gelir kaydedileceğini ifade etmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, gecikmelerin mevcut olduğu ve yüklenicinin taahhüt ettiği şartları yerine getirmediği tespit edilmiştir.

İncelemelerde, hastane otomasyon sisteminden elde edilen verilere göre, belirli testlerin teslim sürelerinin önemli ölçüde aşıldığı ve bu durumun sözleşmeye aykırılık oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yüklenicinin, soğuk zincir takibi için gerekli ısı indikatörlerini sağlamadığı ve testlere dair rehberin, işin başlamasından bir yıl sonra teslim edildiği görülmüştür. Klinik uyumsuz sonuçlar nedeniyle bazı testlerin tekrar yapılması gerektiği de tespit edilmiştir.

Kamu idaresi, sözleşmenin feshedilmemesinin nedenini, hastaların sonuçları makul bir sürede alabilmesi olarak açıklamış; ancak geciken test sonuçları ve diğer ihale dokümanına aykırılıkların, sözleşmenin feshi için yeterli koşulları oluşturduğu anlaşılmaktadır.

BULGU: Dış Laboratuvar Testleri Sonuç Karşılığı Hizmet Alımı İşinde İhale Dokümanına Aykırılık Halleri İçin Öngörülen Müeyyidelerin Uygulanmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

“Dış Laboratuvar Testleri Sonuç Karşılığı Hizmet Alımı” işinde, taahhütlerini ihale dokümanına uygun olarak yerine getirmeyen yüklenici için ihale dokümanında öngörülen yaptırımların uygulanmadığı tespit edilmiştir.
“Dış Laboratuvar Testleri Sonuç Karşılığı Hizmet Alımı” işine ait sözleşmenin, “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı;
16’ncı maddesinde, işin yerine getirilmesi esnasında, teknik şartnamede belirtilen toplam özel aykırılık halinin 30 sayısına ulaşması durumunda, protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği,
16.3 maddesinde, yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az on gün süreli yazılı ihtar yapılacağı, yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği,
Belirtilmiştir.
Basit tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilen 14 farklı test numunesi için, hastane otomasyon sisteminden elde edilen veriler üzerinde yapılan incelemede, sözleşmenin gereği olarak her biri özel aykırılık hali olarak teknik şartnamede tanımlanmış bulunan aşağıdaki tabloda gösterilen gecikmelerin olduğu tespit edilmiştir:
Tablo 1: Geciken Tetkik Sonucu Örnekleri

Test Adı Öngörülen
Teslim Süresi (İş Günü)
Ortalama
Teslim Süresi (İş Günü)
Geciken Test Sayısı (a) Yapılan
Toplam Test Sayısı
(b)
Geciken
Testlerin
Toplam Test Sayısına Oranı (a)/(b)
Rubella Avidite 5 15,47 119 136 87,5
17 -Hidroksiprogesteron 4 14,91 232 241 96,3
Borrelia Igg 4 30,42 7 7 100,0
Borrelia Igm 4 13,31 50 50 100,0
Kappa Hafif Zincir 5 15,53 1687 1837 91,8
Kızamık lgG 4 12,64 503 515 97,7
Kızamık lgM 4 9,66 7 9 77,8
Metotreksat 15 19,48 17 27 63,0
Lambda Serbest (serum) 5 15,68 1682 1829 92,0
CMV İgg Avidite 4 14,95 62 67 92,5
BK Virüs PCR 10 19,31 69 77 89,6
Brucella Ig G 4 9,75 82 111 73,9
Brucella Ig M 4 9,78 88 119 73,9
Lupus Antikoagülan (Tarama) 5 11,61 562 690 81,4

Öte yandan, ihale dokümanının eki olan teknik şartnamenin;
B.9 maddesine göre, yüklenicinin soğuk zincir takibi için, numune taşıma çantalarının içine yapıştırılmak üzere yeterli sayıda ısı artışında renk değiştiren indikatörü sağlamak zorunda olduğu belirtilmesine rağmen, tutarlı ve doğru sonuçlar sağlanmasına yardımcı olabilecek indikatörlerin, yüklenici tarafından temin edilerek tıbbi numune taşıma çantalarına yapıştırılmadığı,
B.8 maddesine göre, yüklenicinin yapmayı taahhüt ettiği tüm testler için numune kabı, numune türü, miktarı, numune alım ve hazırlık koşulları (soğuk santrıfuj vb.), numune kabul ve red kriterleri, test çalışma günü, sonuç verme süresi ve hangi yöntem ile çalışıldığını içeren rehber hazırlayarak işin başlamasını müteakip laboratuvara teslim edeceği belirtilmesine rağmen, ilgili Rehberin, denetim ekibinin talebi üzerine işin başlamasından yaklaşık 1 yıl sonra yüklenici tarafından İdare’ye ulaştırıldığı,
B.18 maddesine göre, klinik ile uyumlu olmadığına karar verilen tetkiklerin ücretsiz olarak tekrar tetkike gönderilebileceği, tetkikin tekrarında yine klinik ile uyumlu sonuç olmadığı düşüncesi gelişirse, sonuçların doğrulanması için Hastane idaresinin uygun göreceği bir referans merkezde, ücreti hizmeti veren kuruluş tarafından ödenmek suretiyle tetkikin yapılabileceği belirtilmesine rağmen, 17-OH Progesteron testlerinde, Rehberde öngörülmeyen ve klinik ile uyumlu sonuçlar ortaya çıkarmadığı hastane laboratuvarı tarafından da tutanakla belirlenen tetkik yöntemlerinin kullanılması üzerine, bu testlerin dış merkezlerde hastane tarafından tekrar tetkik ettirildiği,
Tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, hastanın, muayene ve takip süresi içinde sonucunu makul bir sürede alabilmesi için sözleşmenin iptalini gerektirecek ihlal sayısının düşük tutularak sözleşmenin feshedilmediği ve geciken testler için kamu zararı oluşmadığı ifade edilmişse de, ihale dokumanına aykılık hali teşkil eden tetkik sonuçlarının geç ulaştırılmasının, numune çantalarına ısı indikatörlerinin yapıştırılmamasının ve 17-OH Progesteron testlerinde klinik uyumsuz sonuçların hastaneye iletilmesinin, sözleşmenin feshedilmesini gerektirecek koşulları oluşturduğu belirlenmiştir.