|
ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenici ve alt yüklenicilere 15 yıllık sorumluluk yükümlülüğü göz önünde bulundurulmadan, 2018 yılında kesin kabulü yapılan yeni hastane binasının bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri uyarınca, yüklenici ve alt yükleniciler, yapının inşasında meydana gelen hatalardan dolayı sorumlu tutulmakta ve bu sorumluluk, kesin kabul tarihinden itibaren 15 yıl boyunca devam etmektedir.
Bu bağlamda, bakım onarım giderlerinin karşılanabilmesi için öncelikle idare görevlilerinden oluşan bir teknik heyetin kurulması ve bakım onarım gereksinimlerinin nedeninin belirlenmesi gerekmektedir. Kullanıma bağlı sorunlar veya yüklenici kaynaklı hatalar arasında ayrım yapılarak, gerekli belgelerin düzenlenmesi önem taşımaktadır. Yüklenici kusurundan kaynaklanan giderlerin, mahkeme bilirkişileri tarafından tespit edilmesi durumunda, bu giderlerin yüklenici tarafından karşılanması gerekmektedir. Sonuç olarak, 4735 sayılı Kanun’un 30. maddesi gereğince, bakım onarım süreçlerinin etkin bir şekilde yönetilmesi için idare tarafından bir teknik heyet oluşturulması ve gerekli tespitlerin yapılması şarttır. Üniversite hastane binasında yaşanan olumsuzluklar, yükleniciye resmi yazı ile bildirilmiş ve bu sorunların çözümü için gerekli adımlar atılmıştır. Ancak, kullanıcı kaynaklı zararların onarımı için bütçeden harcama yapılması gerektiği de belirtilmiştir. |
BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yüklenici ve Alt Yükleniciler İçin Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yaptırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabul tarihinden itibaren, yüklenici ve alt yükleniciye getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden ve bu kapsamda bir “Teknik Heyet Tespit Raporu” oluşturularak teknik tespit yaptırılmadan bu kapsamda 2018 Yılında kesin kabulü yapılan yeni hastane binası bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri uyarınca, yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de 15 yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilât veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gereklidir.
4734 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık müteselsil sorumluluk süreci devam eden kamu binalarında, tadilatlar hariç, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle idare görevlilerinden oluşan bir ön teknik heyet oluşturulması, söz konusu bakım onarım gerektiren durumun kullanıma bağlı nedenlerden mi, yoksa yükleniciye dayanan bir imalat hatasından mı kaynaklandığının tespiti yapılarak yazılı belgeye bağlanması, kullanıma bağlı ve/veya zorunlu tadilatdan kaynaklı bakım onarım giderinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklandığı mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiler marifetiyle de tespiti yapılan işlere ait bakım onarım giderinin yüklenici tarafından karşılanması, belirli bir süre verilerek sonuç alınamaması durumunda kamu kaynakları ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsili için hukuki işlem başlatılması gerekmektedir.
Sonuç olarak 4735 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinin gereği olarak; kesin kabul onay tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım yaptırılacak binalar için öncelikle idare görevlilerinden müteşekkil bir teknik heyet oluşturularak gerekli ön tespitin yaptırılmasına ilişkin mekanizmanın kurularak bu işlemin belgelendirilmesi gerekmektedir.
Konuya ilişkin olarak Üniversite hastane binasında yüklenici kaynaklı bakım onarım gerektiren bir takım olumsuzluklar yaşandığını, bu problemlerin resmi yazı ile bildirilerek yüklenici tarafından yapılması istendiği; bununla beraber hizmetin işleyişine, birimlerin ihtiyaçlarına ve kullanıcı kaynaklı verilen zararların tamir ve tadilatı ile ilgili işlerin bütçeden karşılandığını bildirmiştir.