|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarında, üniversite ve döner sermaye idaresinin hurdaya ayrılarak Makine Kimya Endüstrisine satılan taşınırları muhasebe kayıtlarından düşmediği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarihli Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, elden çıkarılan stok ve maddi duran varlıkların kayıt işlemlerini düzenlemektedir. Bu bağlamda, kullanılma olanağını yitiren varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına aktarılması ve satışlarının kayıtlara uygun şekilde yansıtılması gerektiği belirtilmiştir.
Denetimlerde, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi tarafından hurdaya ayrılan taşınırların M.K.E. A.Ş. Hurda İşletmesi Müdürlüğüne satıldığı, ancak bu taşınırların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabından düşülmediği ortaya çıkmıştır. İdarenin mali tablolarında bu hesabın 949.033,36 TL borç bakiyesi verdiği, dolayısıyla bu miktarın idarenin bilançosunda yer alarak varlıkların yanlış bir şekilde fazla görünmesine yol açtığı anlaşılmaktadır. Bu durumun düzeltilmesi amacıyla, kamu idaresi gerekli işlemleri yapmış ve Nisan 2024 tarihinde 29 muhasebe işlem fişi ile tespit edilen hatalar giderilmiştir. Böylece, mali tabloların doğruluğu sağlanmış ve taşınırların kayıtlardan düşülmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Hurdaya Ayrılarak Satışı Yapılan Taşınırların Kayıtlardan Düşülmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İdarede yapılan denetimlerde hurdaya ayrılarak Makine Kimya Endüstrisine satışı yapılan taşınırların İdarenin muhasebe kayıtlarından düşülmediği görülmüştür.
27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 215’inci maddesinde, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Yönetmelik’in 215’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendinde, Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeriyle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, çeşitli nedenlerle kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına aktarılacağı, bunların satılmak suretiyle kayıtlarından çıkarılmasında ise bahsi geçen hesabın alacak çalıştırılacağı, karşılığında ise ilgili hesaplara borç kaydının yapılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesince hurdaya ayrılan taşınırların Makine Kimya Endüstrisi (M.K.E) Anonim Şirketi Hurda İşletmesi Müdürlüğüne satıldığı anlaşılmıştır. Ancak İdarenin mali tabloları incelendiğinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının 949.033,36 TL borç bakiyesi verdiği görülmüştür. Bu husus, satışı yapılarak M.K.E A.Ş Hurda İşletmesi Müdürlüğüne teslim edilen taşınırların İdarenin muhasebe kayıtlarından düşülmediğini göstermektedir. Dolayısıyla aslında idarenin uhdesinde ve tasarrufunda bulunmayan 949.033,36 TL kadar varlık, idarenin bilançosunda yer alarak ilgili aktif hesabının mali tablolarda 949.033,36 TL kadar fazla görünmesine neden olmaktadır.
Bu itibarla mali tabloların tam ve doğru bilgi üretmesi adına satışı yapılan taşınırların İdarenin muhasebe kayıtlarından düşülmesi gerekmektedir.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir.
Söz konusu tespit; kurum tarafından Nisan 2024 tarihli ve 29 adet muhasebe işlem fişi ile düzeltilmiştir.