|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversitelerin hurdaya ayrılarak Makine Kimya Endüstrisine satılan taşınırlarının muhasebe kayıtlarından düşülmediğini ortaya koymuştur. 27 Aralık 2014 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için belirli kurallar getirmiştir. Yönetmeliğin ilgili maddeleri, kullanılma olanağını yitiren varlıkların kayıtlardan çıkarılması ve bu işlemlerin nasıl muhasebeleştirileceği konusunda net düzenlemeler içermektedir.
Denetim sonuçlarına göre, üniversite tarafından hurdaya ayrılan taşınırların Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hurda İşletmesi Müdürlüğüne 67.801,40 TL karşılığında satıldığı tespit edilmiştir. Ancak, İdarenin mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında 686.372,55 TL borç bakiyesi gözlemlenmiştir. Bu durum, satışı yapılan taşınırların muhasebe kayıtlarından düşülmediğini ve dolayısıyla idarenin bilançosunda kayıtlara girmemesi gereken bir varlık tutarının fazladan yer aldığını göstermektedir. Kamu İdaresi, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından gerekli düzeltme işlemlerinin yapıldığını belirtmiştir. Ancak, mali tabloların doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi için, satışı gerçekleştirilen taşınırların muhasebe kayıtlarından mutlaka düşülmesi gerekmektedir. |
BULGU: Hurdaya Ayrılarak Satışı Yapılan Taşınırların Kayıtlardan Düşülmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Hurdaya ayrılarak Makine Kimya Endüstrisine satışı yapılan taşınırların İdarenin muhasebe kayıtlarından düşülmediği görülmüştür.
27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 214’üncü maddesinde, elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabının çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 215’inci maddesinde, kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Mezkûr Yönetmelik’in 215’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendinde, Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeriyle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600 Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, çeşitli nedenlerle kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına aktarılacağı, bunların satılmak suretiyle kayıtlarından çıkarılmasında ise bahsi geçen hesabın alacak çalıştırılacağı, karşılığında ise ilgili hesaplara borç kaydının yapılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Üniversitece hurdaya ayrılan taşınırların Makine Kimya Endüstrisi (M.K.E) Anonim Şirketi Hurda İşletmesi Müdürlüğüne 67.801,40 TL karşılığında satıldığı anlaşılmıştır. Ancak İdarenin mali tabloları incelendiğinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında satılan malzemelerin 686.372,55 TL borç bakiyesi verdiği görülmüştür. Bu husus, satışı yapılarak M.K.E A.Ş Hurda İşletmesi Müdürlüğüne teslim edilen taşınırların İdarenin muhasebe kayıtlarından düşülmediğini göstermektedir. Dolayısıyla aslında idarenin uhdesinde ve tasarrufunda bulunmayan 686.372,55 TL kadar varlık, idarenin bilançosunda yer alarak ilgili aktif hesabının mali tablolarda 686.372,55 TL kadar fazla görünmesine neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca gerekli düzeltme işlemi yapıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla mali tabloların tam ve doğru bilgi üretmesi adına satışı yapılan taşınırların İdarenin muhasebe kayıtlarından düşülmesi gerekmektedir.